Haftanın Günleri أَيَّامُ الْأُسْبُوعِ
أَنَا مَشْغُولٌ جِدًّا فِي هَذِهِ الْأَيَّامِ. Bu günlerde çok meşgulüm
مَاذَا تَفْعَلُ يَوْمَ الْأَحَدِ؟ Pazar günü ne yapacaksın?
أَزُورُ جَدِّي. Dedemi ziyaret edeceğim.
وا الْإِثْنَيْنِ؟ Pazartesi?
أَشْتَغِلُ يَوْمَ الْإِثْنَيْنِ وَ الثُّلَاثَاءِ. Pazartesi ve Salı günleri çalışıyorum.
وَ الْأَرْبِعَاءِ؟ Çarşamba günü?
أَدْرُسُ الْعَرَبِيَّةَ يَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ وَ الْخَمِيسِ. Çarşamba ve Perşembe günleri Arapça öğreniyorum.
وَ يَوْمُ الْجُمْعَةِ؟ Ya Cuma günü?
أَسْتَرِيحُ يَوْمَ الْجُمْعَةِ. Cuma günü dinleniyorum.
وَ السَّبْةِ؟ Ya Cumartesi?
أَشْتَرِي لَوَازِمَ الْبَيتِ. Evin ihtiyaçlarını satın alıyorum.
اَلْكَلِمَاتُ Kelimeler
يَوْمُ الْأَحَدِ Pazar
يَوْمُ الْإِثْنَيْنِ Pazartesi
يَوْمُ الثُّلَاثَاءِ Salı
يَوْمُ الْأَرْبِعَاءِ Çarşamba
يَوْمُ الْخَمِيسِ Perşembe
يَوْمُ الْجُمْعَةِ Cuma
يَوْمُ السَّبْتِ Cumartesi
يَوْمٌ Gün
اَلْيَوْمُ Bugün
كُلَّ يَوْمٍ Her gün
كُلَّ الْيَوْمِ Bütün gün
غَدًا Yarın
بَعْدَ غَدٍ Öbür gün
أَمْسٍ Dün
أَمْسُ الْأَوَّلِ Evvelki gün
أُسْبُُوعٌ Hafta
هَذَا الْأُسْبُوعُ Bu hafta
اَلْأُسْبُوعُ الْحَالِي Bu hafta
اَلْأُسْبُوعُ الْمَاضِي Geçen hafta
اَلْأُسْبُوعُ الْقَادِمُ Gelecek hafta

Popularity: 19% [?]

Aylar اَلشُّهُورُ

فِي أَيِّ شَهْرٍ وُلِدْتَ؟ Hangi ayda doğdun?
فِي شَهْرِ يَنَايِرِ. Ocak ayında.
وَ أَنْتَ؟ Ya sen?
فِي شَهْرِ فَبْرَايِرِ. Şubat ayında.
مَتَى تَبْدَأُ الدِّرَاسَةُ عِنْدَكُمْ؟ Sizde öğrenim ne zaman başlar?
فِي شَهْرِ سَبْتَمْبَرْ. Eylül ayında.
مَتَى تَبْدَأُ العُطْلَةُ الصَّيْفِيَّةُ؟ Yaz tatili ne zaman başlar?
فِي شَهْرِ يُونِيُو. Haziran ayında.
وَ مَتَى تَنْتَهِي؟ Ve ne zaman son bulur?
فِي شَهْرِ أَغُسْطُسسْ. Ağustos ayında.
اَلْكَلِمَاتُ Kelimeler
شَهْرٌ Ay
شُهُورٌ Aylar
اَلشُّهُورُ الْمِيلَدِيَّةُ Miladi Aylar
يَنَايِرُ (كَانُونُ الثَّانِي) Ocak
فَبْرَايِرُ (شُبَاطُ) Şubat
مَارِسُ (إِذَارُ) Mart
أَبْرِيلُ (نِيسَانُ) Nisan
مَايُو (أَيَارُ) Mayıs
يُونُْيُو (حَزِيرَانُ) Haziran
يُولْيُو (تَمُّوزُ) Temmuz
أَغُّطُسْ (أَبٌ) Ağustos
سَبْتَمْبِرُ (أَيْلُولُ) Eylül
أُكْـوبَرُ (تَشْرِينُ الْأوَّلِ) Ekim
نُوفَمْبِرْ (تَشْرِينُ الثَّانِي) Kasım
دِيسَمْبَرُ (كَانُونُ الْأَوَّلِ) Aralık
اَلْعَاشِرُ مِنْ مَايُو Mayısın onu
فِي الْخَامِسِ مِنْ مَارِسِ Martın beşinde

Popularity: 16% [?]

Kim?
أَيْنَ؟ Nerede?
مَتَى؟ Ne zaman?
كَيْفَ؟ Nasıl?
لِمَاذَا؟ Niçin?
بِكَمْ؟ Kaça?
مَا؟ Ne?
أَيُّ Hangi?
أَيْنَ الْفُنْدُقُ؟ Otel Nerede?
أَيْنَ سُوقُ الْمُغَطَّى؟ Kapalıçarşı nerededir?
مَنْ أَنْتَ؟ Sen kimsin?
مَنْ هُمْ؟ Kim onlar?
مَتَى وَصَلْتَ؟ Ne zaman ulaştın?
مَتَى تُسَافِرُ؟ Ne zaman gideceksin?
كَيْفَ السَّفَرُ؟ Yolculuk nasıl?
مَا هَاذَا؟ Bu ne?
مَاإِسْمُ هَاذَا؟ Bunun adı ne?
مَاذَا تُرِيدُ؟ Ne istiyorsun?
مَاذَا تَأْكُلُ؟ Ne yersin?
مَاذَاتَشْرَبُ؟ Ne içersin?
بِكَمْ هَاذَا؟ Bu kaça?
هَلْ تَفْهَمُ؟ Anlıyor musun?
هَلْ يُوجَدُ؟ Bulunur mu?
لاَ يُوجَدُ؟ Bulunmaz.
مِنْ أَيْنَ؟ Nereden?
إِلَى أَيْنَ؟ Nereye?
مِنْ أَيْنَ تَأْتِي؟ Nereden geliyorsun?
إِلَى أَيْنَ تَذْهَبُ؟ Nereye gidiyorsun?

Popularity: 17% [?]

MUZARİ FİİL

Fiili Muzari iki kısımdır:

1) Muzari Malum

2) Muzari Meçhul

Muzari malum üç şekil üzere bulunur:

1) يَفْعُلُ kalıbında gelir. يَكْتُبُ gibi.

2) يَفْعِلُ kalıbında gelir. يَغْسِلُ gibi.

3) يَفْعَلُ kalıbında gelir. يَعْلَمُ gibi.

Üç kalıbın birbirinden farkı yalnız üçüncü harfin harekesinden doğuyor. Yoksa birinci harf hepsinde üstün, ikinci harf hepsinde sakin, dördüncü harf hepsinde ötredir.

Dikkat:

Bir fiili muzari harekeli ise harekesine bakarak falan şekildedir, deriz. Fakat harekesi yoksa hangi şekilde okunacağını sözlüğe bakarız.

MÜZARİ MALUM

يَفْعُلُ kalıbında bulunan يَكْتُبُ muzari filin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul
تَثْنِيَةٌ İkil
مُفْرَدٌ Tekil

يَكْتُبُونَ
يَكْتُبَانِ
يَكْتُبُ
مُذَكَّرٌ Eril
غَائِبٌ

يَكْتُبْنَ
تَكْتُبَانِ
تَكْتُبُ
مُؤَنَّثٌ Dişil

تَكْتُبُونَ
تَكْتُبَانِ
تَكْتُبُ
مُذَكَّرٌ Eril
مُخَاطَبٌ

تَكْتُبْنَ
تَكْتُبَانِ
تَكْتُبِينَ
مُؤَنَّثٌ Dişil

نَكْتُبُ

اَكْتُبُ

مُتَكَلِّمٌ

يَفْعِلُ kalıbında bulunan يَغْسِلُ muzari filin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul
تَثْنِيَةٌ İkil
مُفْرَدٌ Tekil

يَغْسِلُونَ
يَغْسِلاَنِ
يَغْسِلُ
مُذَكَّرٌ Eril
غَائِبٌ

يَغْسِلْنَ
تَغْسِلاَنِ
تَغْسِلُ
مُؤَنَّثٌ Dişil

تَغْسِلُونَ
تَغْسِلاَنِ
تَغْسِلُ
مُذَكَّرٌ Eril
مُخَاطَبٌ

تَغْسِلْنَ
تَغْسِلاَنِ
تَغْسِلِينَ
مُؤَنَّثٌ Dişil

نَغْسِلُ

اَغْسِلُ

مُتَكَلِّمٌ

يَفْعَلُ kalıbında bulunan يَعْلَمُ muzari filin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul
تَثْنِيَةٌ İkil
مُفْرَدٌ Tekil

يَعْلَمُونَ
يَعْلَمَانِ
يَعْلَمُ
مُذَكَّرٌ Eril
غَائِبٌ

يَعْلَمْنَ
تَعْلَمَانِ
تَعْلَمُ
مُؤَنَّثٌ Dişil

تَعْلَمُونَ
تَعْلَمَانِ
تَعْلَمُ
مُذَكَّرٌ Eril
مُخَاطَبٌ

تَعْلَمْنَ
تَعْلَمَانِ
تَعْلَمِِينَ
مُؤَنَّثٌ Dişil

نَعْلَمُ

اَعْلَمُ

مُتَكَلِّمٌ

MÜZARİ MEÇHUL

Müzari meçhul yalnız bir şekilde bulunur ki, o da يَفْعَلُ kalıbındadır.

Şu halde;

يَكْتُبُ muzari fiilin meçhulü يُكْتَبُ ,

يَغْسِلُ muzari fiilin meçhulü يُغْسَلُ ,

يَعْلَمُ muzari fiilin meçhulü يُعْلَمُ , kalıbından gelir.

يُفْعَلُ kalıbında bulunan يُكْتَبُ muzari fiili meçhulün çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul
تَثْنِيَةٌ İkil
مُفْرَدٌ Tekil

يُكْتَبُونَ
يُكْتَبَانِ
يُكْتَبُ
مُذَكَّرٌ Eril
غَائِبٌ

يُكْتَبْنَ
تُكْتَبَانِ
تُكْتَبُ
مُؤَنَّثٌ Dişil

تُكْتَبُونَ
تُكْتَبَانِ
تُكْتَبُ
مُذَكَّرٌ Eril
مُخَاطَبٌ

تُكْتَبْنَ
تُكْتَبَانِ
تُكْتَبِينَ
مُؤَنَّثٌ Dişil

نُكْتَبُ

اُكْتَبُ

مُتَكَلِّمٌ

يُفْعَلُ kalıbında bulunan يُغْسَلُ muzari fiili meçhulün çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul
تَثْنِيَةٌ İkil
مُفْرَدٌ Tekil

يُغْسَلُونَ
يُغْسَلاَنِ
يُغْسَلُ
مُذَكَّرٌ Eril
غَائِبٌ

يُغْسَلْنَ
تُغْسَلاَنِ
تُغْسَلُ
مُؤَنَّثٌ Dişil

تُغْسَلُونَ
تُغْسَلاَنِ
تُغْسَلُ
مُذَكَّرٌ Eril
مُخَاطَبٌ

تُغْسَلْنَ
تُغْسَلاَنِ
تُغْسَلِينَ
مُؤَنَّثٌ Dişil

نُغْسَلُ

اُغْسَلُ

مُتَكَلِّمٌ

يُفْعَلُ kalıbında bulunan يُعْلَمُ muzari fiili meçhulün çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul
تَثْنِيَةٌ İkil
مُفْرَدٌ Tekil

يُعْلَمُونَ
يُعْلَمَانِ
يُعْلَمُ
مُذَكَّرٌ Eril
غَائِبٌ

يُعْلَمْنَ
تُعْلَمَانِ
تُعْلَمُ
مُؤَنَّثٌ Dişil

تُعْلَمُونَ
تُعْلَمَانِ
تُعْلَمُ
مُذَكَّرٌ Eril
مُخَاطَبٌ

تُعْلَمْنَ
تُعْلَمَانِ
تُعْلَمِينَ
مُؤَنَّثٌ Dişil

نُعْلَمُ

اُعْلَمُ

مُتَكَلِّمٌ

Dikkat:

1- Fiili muzariler –gerek malum ve gerekse meçhul olsunlar- Türkçeye “şimdiki zaman” veya “geniş zaman” ile tercüme edilirler. Eğer bir işe başlamışız da henüz bitmemiş ve devam ediyorsa “şimdiki zaman” ile, eğer görünürde başlanmış bir iş yoksa “geniş zaman” ile tercüme edilir. Örnek: يَكْتُبُ kelimesi “yazıyor” yahut “yazar”; يُكْتَبُ kelimesi de “yazılıyor” yahut “yazılır” şeklinde tercüme edilirler.

2- Fiili muzarinin başına “istikbal: gelecek edatı” denilen سَ , yahut سَوْفَ geçerse, Türkçeye “gelecek zaman” ile tercüme edilir. Örnek: سَيَكْتُبُ (yazacak), سَيُكْتَبُ (yazılacak); سَوْفَ يَكْتُبُ (yazacak), سَوْفَ يُكْتَبُ (yazılacak), gibi. Bu سَ ve سَوْفَ çekimde hiçbir değişiklik yapmadan fiili muzarinin her çekiminin başına geçebilir.

3- Fiili muzarinin başına لاَمُ مَفْتُوعَة (lamı meftuha – üstün lam) gelirse, Türkçeye “şimdiki zaman” ile tercüme edilir. Örnek: لَيَكْتُبُ (yazıyor), لَيُكْتَبُ (yazılıyor), gibi. Bu لَ harfi çekimde hiçbir değişiklik getirmeden fiili muzarinin her çekiminin başına geçebilir.

NEFY-İ HAL (MUZARİİ MENFİ)

Fiili muzarinin başına مَا geçerse (Nefyi hal) olup Türkçeye “şimdiki zamanın olumsuzu” ile tercüme edilir. Örnek: مَا يَكْتُبُ (yazmıyor), مَا يُكْتَبُ (yazılmıyor), gibi.

Bu مَا çekimde hiçbir değişiklik yapmadan fiili muzarinin her sigasının başına geçebilir.

NEFYİ İSTİKBAL NEFYİ MUZARİ

Fiili muzarinin başına لاَ geçerse Sibeveyh’e göre (Nefyi İstikbal) olup Türkçeye “geniş zamanın olumsuzu” iler tercüme edilir.

لاَ يَكْتُبُ (yazmaz), لاَ يِكْتَبُ (yazılmaz) gibi. Fakat İbni Malik’e göre (Nefyi Muzari) olup Türkçeye “geniş zamanın olumsuzu” veya “şimdiki zamanın olumsuzu” ile tercüme edilebilir.

لاَ يُكْتَبُ (yazmaz veya yazmıyor); لاَ يُكْتَبُ (yazılmaz veya yazılmıyor) gibi. Bu لاَ çekimde hiçbir değişiklik yapmadan fiili muzarinin her çekiminin başına geçebilir.

Popularity: 20% [?]

Popularity: 21% [?]

Fiili Mazi iki kısımdır:

a) Mazi Malum

b) Mazi Meçhul

MAZİ MALUM:

Mazi malum üç şekil üzere bulunur:

1) فَعَلَ kalıbında gelir. كَتَبَ gibi.

2) فَعِلَ kalıbında gelir. عَلِمَ gibi.

3) فَعُلَ kalıbında gelir. كَبُرَ gibi.

Üç şekli birbirinden ayıran ikinci harfin harekesidir. Birinci ve üçüncü harf üç şekilde de üstündür.

Dikkat:

Bir fiili mazi harekeli ise harekesine bakarak hangi kalıptan geldiğini anlarız. Eğer harekesi yoksa nasıl okunacağını sözlükten öğreniriz.

فَعَلَ kalıbında bulunan كَتَبَ mazifiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil
كَتَبُوا كَتَبَا كَتَبَ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
كَتَبْنَ كَتَبَتَا كَتَبَتْ مُؤَنَّثٌ Dişil
كَتَبْتُمْ كَتَبْتُمَا كَتَبْتَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
كَتَبْتُنَّ كَتَبْتُمَا كَتَبْتِ مُؤَنَّثٌ Dişil
كَتَبْنَا كَتَبْتُ مُتَكَلِّمٌ

فَعَلَ kalıbında bulunan ضَرَبَ mazi fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil
ضَرَبُوا ضَرَبَا ضَرَبَ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
ضَرَبْنَ ضَرَبَتَا ضَرَبَتْ مُؤَنَّثٌ Dişil
ضَرَبْتُمْ ضَرَبْتُمَا ضَرَبْتَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
ضَرَبْتُنَّ ضَرَبْتُمَا ضَرَبْتِ مُؤَنَّثٌ Dişil
ضَرَبْنَا ضَرَبْتُ مُتَكَلِّمٌ

فَعَلَ kalıbında bulunan فَتَحَ mazi fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil
فَتَحُوا فَتَحَا فَتَحَ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
فَتَحْنَ فَتَحَتَا فَتَحَتْ مُؤَنَّثٌ Dişil
فَتَحْتُمْ فَتَحْتُمَا فَتَحْتَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
فَتَحْتُنَّ فَتَحْتُمَا فَتَحْتِ مُؤَنَّثٌ Dişil
فَتَحْنَا فَتَحْتُ مُتَكَلِّمٌ

فَعِلَ kalıbında bulunan عَلِمَ mazi fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil
عَلِمُوا عَلِمَا عَلِمَ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
عَلِمْنَ عَلِمَتَا عَلِمَتْ مُؤَنَّثٌ Dişil
عَلِمْتُمْ عَلِمْتُمَا عَلِمْتَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
عَلِمْتُنَّ عَلِمْتُمَا عَلِمْتِ مُؤَنَّثٌ Dişil
عَلِمْنَا عَلِمْتُ مُتَكَلِّمٌ

فَعُلَkalıbında bulunan كَبُرَ mazi fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil
كَبُرُوا كَبُرَا كَبُرَ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
كَبُرْنَ كَبُرَتَا كَبُرَتْ مُؤَنَّثٌ Dişil
كَبُرْتُمْ كَبُرْتُمَا كَبُرْتَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
كَبُرْتُنَّ كَبُرْتُمَا كَبُرْتِ مُؤَنَّثٌ Dişil
كَبُرْنَا كَبُرْتُ مُتَكَلِّمٌ

فَعِلَ kalıbında bulunan حَسِبَ mazi fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil
حَسِبُوا حَسِبََا حَسِبَ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
حَسِبْنَ حَسِبَتَا حَسِبَتْ مُؤَنَّثٌ Dişil
حَسِبْتُمْ حَسِبْتُمَا حَسِبْتَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
حَسِبْتُنَّ حَسِبْتُمَا حَسِبْتِ مُؤَنَّثٌ Dişil
حَسِبْنَا حَسِبْتُ مُتَكَلِّمٌ

MAZİ MEÇHUL:

- Mazi meçhul fiili sadece فُعِلَ kalıbında bulunur.

- فَعُلَ kalıbında (5. bab) bulunan mazi malumların meçhulü yoktur. Bu kalıp üzerinde bulunan tüm fiillerin hepsi lazımdır. Lazım fiilin meçhulü olmaz.

- Fakatفَعَلَ yahut فَعِلَ kalıbında bulunup ta müteaddi olan mazi malumların meçhulünü elde etmek için o mazi malumları فُعِلَ şeklinde okumalıyız.

Örnek: كَتَبَ mazi fiilin meçhulü كُتِبَ dir. عَلِمَ mazi fiilin meçhulü عُلِمَ dir.

فَعَلَ kalıbında bulunan كُتِبَ mazi meçhul fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil

كُتِبُوا كُتِبَا كُتِبَ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
كُتِبْنَ كُتِبَتَا كُتِبَتْ مُؤَنَّثٌ Dişil
كُتِبْتُمْ كُتِبْتُمَا كُتِبْتَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
كُتِبْتُنَّ كُتِبْتُمَا كُتِبْتِ مُؤَنَّثٌ Dişil
كُتِبْنَا كُتِبْتُ مُتَكَلِّمٌ

فَعَلَ kalıbında bulunan ضُرِبَ mazi meçhul fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil
ضُرِبُوا ضُرِبَا ضُرِبَ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
ضُرِبْنَ ضُرِبَتَا ضُرِبَتْ مُؤَنَّثٌ Dişil
ضُرِبْتُمْ ضُرِبْتُمَا ضُرِبْتَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
ضُرِبْتُنَّ ضُرِبْتُمَا ضُرِبْتِ مُؤَنَّثٌ Dişil
ضُرِبْنَا ضُرِبْتُ مُتَكَلِّمٌ

فَعَلَ kalıbında bulunan فُتِحَ mazi meçhul fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil
فُتِحُوا فُتِحَا فُتِحَ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
فُتِحْنَ فُتِحَتَا فُتِحَتْ مُؤَنَّثٌ Dişil
فُتِحْتُمْ فُتِحْتُمَا فُتِحْتَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
فُتِحْتُنَّ فُتِحْتُمَا فُتِحْتِ مُؤَنَّثٌ Dişil
فُتِحْنَا فُتِحْتُ مُتَكَلِّمٌ

فَعِلَ kalıbında bulunan عُلِمَ mazi meçhulün çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil

عُلِمُوا عُلِمَا عُلِمَ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
عُلِمْنَ عُلِمَتَا عُلِمَتْ مُؤَنَّثٌ Dişil
عُلِمْتُنَّ عُلِمْتُمَا عُلِمْتَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
عُلِمْتُنَّ عُلِمْتُمَا عُلِمْتِ مُؤَنَّثٌ Dişil
عُلِمْنَا عُلِمْتُ مُتَكَلِّمٌ

فَعُلَ kalıbında bulunan كَبُرَ mazi meçhul fiilin çekimi olmaz!… Çünkü lazım fiillerdir.

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil
yok yok yok مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
yok yok yok مُؤَنَّثٌ Dişil
yok yok yok مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
yok yok yok مُؤَنَّثٌ Dişil
yok yok yok مُتَكَلِّمٌ

فَعِلَkalıbında bulunan حَسِبَ mazi meçhul fiilin çekimi olmaz!…

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil
حَسُِوا حَسِبَا حَسِبَ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
حَسِبْنَ حَسِبَتَا حَسِبَتْ مُؤَنَّثٌ Dişil
حَسِبْتُمْ حَسِبْتُمَا حَسِبْتَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
حَسِبْتُنَّ حَسِبْتُمَا حَسِبْتِ مُؤَنَّثٌ Dişil
حَسِبْنَا حَسِبْتُ مُتَكَلِّمٌ

Dikkat:

A- Fiili maziler –gerek malum ve gerekse meçhul olsunlar- Türkçeye en çok “diligeçmiş zaman” ile bazen de “mişligeçmiş zaman” ile tercüme edilir. Demek oluyor ki, hangisi daha uygun düşerse öyle tercüme edilir. Mesela كَتَبَ : yazdı yahut yazmış, كُتِبَ :yazıldı yahutyazılmış. Fiili maziler bazen de “dua kipi” anlamında gelir. Mesela رَحِمَ اللهُ : Allah rahmet etsin, قَتَلَ اللهُ : Allah öldürsün.

كَتَبَ : yazdı yahut yazmış
كُتِبَ : yazıldı yahut yazılmış

رَحِمَ اللهُ : Allah rahmet etsin
قَتَلَ اللهُ : Allah öldürsün

B- Fiili mazinin başına olumsuzluk edatı denilen مَا yahut لاَ gelirse, Türkçeye “diligeçmiş” veya “mişligeçmiş” zamanın olumsuzu ile tercüme edilir. Mesela: مَا كَتَبَ : yazmadı yahut yazmamış, مَا كُتِبَ : yazılmadı yahut yazılmamış, لاَ كَتَبَ : yazmadı yahut yazmamış, لاَ كُتِبَ : yazılmadı yahut yazılmamış.

مَا كَتَبَ : yazmadı yahut yazmamış
مَا كُتِبَ : yazılmadı yahut yazılmamış

لاَ كَتَبَ : yazmadı yahut yazmamış
لاَ كُتِبَ : yazılmadı yahut yazılmamış

Not: مَا ile لاَharflerinin çekimde hiçbir değişiklik yapmadan fiili mazinin her çekiminin başına geçebilir. Ancak mazi menfinin مَا ile kullanılması daha çoktur.

Dikkat:

Ancak harfi cer veya zarf vasıtasıyla lazım fiillerden de meçhul yapılabilir. Örnek: غُشِىَ عَلَيْهِ (bayıldı),ذُهِبَ مَعَهُ (onunla gidildi) gibi.

a) Harfi cer vasıtasıyla lazım fiilin çekimi:

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil
غُشِىَ عَلَيْهِمْ غُشِىَ عَلَيْهِمَا غُشِىَ عَلَيْهِ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
غُشِىَ عَلَيْهِنَّ غُشِىَ عَلَيْهِمَا غُشِىَ عَلَيْهَا مُؤَنَّثٌ Dişil
غُشِىَ عَلَيْكُمْ غُشِىَ عَلَيْكُمَا غُشِىَ عَلَيْكَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
غُشِىَ عَلَيْكُنَّ غُشِىَ عَلَيْكُمَا غُشِىَ عَلَيْكِ مُؤَنَّثٌ Dişil
غُشِىَ عَلَيْنَا غُشِىَ عَلَىَّ مُتَكَلِّمٌ

b) Zarf vasıtasıyla lazım fiilin çekimi de şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul تَثْنِيَةٌ İkil مُفْرَدٌ Tekil

ذُهِبَ مَعَهُمْ ذُهِبَ مَعَهُمَا ذُهِبَ مَعَهُ مُذَكَّرٌ Eril غَائِبٌ
ذُهِبَ مَعَهُنَّ ذُهِبَ مَعَهُمَا ذُهِبَ مَعَهَا مُؤَنَّثٌ Dişil
ذُهِبَ مَعَكُمْ ذُهِبَ مَعَكُمَا ذُهِبَ مَعَكَ مُذَكَّرٌ Eril مُخَاطَبٌ
ذُهِبَ مَعَكُنَّ ذُهِبَ مَعَكُمَا ذُهِبَ مَعَكِ مُؤَنَّثٌ Dişil
ذُهِبَ مَعَنَا ذُهِبَ مَعِى مُتَكَلِّمٌ

Dikkat: Üstte her iki çizelgede de görüldüğü üzere lazım fiillerin meçhülleri harfi cer veya zarf vasıtasıyla tasrif edildiğinde müfred müzekker gaib çekimi değişmeyip ancak harfi cer veya zarfın bitiştiği zamirler değişir.

Popularity: 34% [?]