S.1- Felsefe ile bilim arasındaki temel farklılık nedir?
Felsefe olması gerekeni, bilim ise olanı inceler.

S.2- Toplumları “üretim biçimlerine” göre ayıran ilk düşünür kimdir?
İbni Haldun

S.3- Sosyoloji deyimini ilk kez kim kullanmıştır?
Augoste Comte

S.4- Sistem yaklaşımının siyaset bilimindeki öncülüğünü yapan David Easton’a göre siyasal sistemini üç üyesi nedir?
Siyasal Topluluk-Siyasal Rejim- Siyasal Otorite

S.5- Siyaset biliminin temel kaynaklarından “prens” adlı eser kime aittir?
Makyavel prnes adlı eseri prenslikler döneminde onlara duyulan hayranlığın ürünü olarak ortaya çıkmıştır.

S.6- Sosyoloji deyimini, felsefe tarihi içinde ilk defa kullanan araştırmacı kimdir?
A.Comte sosyolojinin kurucusu ve sosyoloji terimini ilk kullanan araştırmacıdır.

S.7- İnsan doğasının değişebilir olduğunu vurgulamasıyla toplum bilimlerine katkıda bulunan ünlü düşünür kimdir?
K.Marx değişmeyle en çok ilgilenen kişidir. “Değişmeyen tek şey değişimin kendisidir” sözü ona aittir.

S.8- M.Weber için söylenebilecek özellik ve görüşler içinde sayılabilecek bir tane söyleyiniz?
Bürokrasinin rejimlere etkisine değinir.

S.9- “Amerika’da Demokrasi” isimli eserin yazarı olan ünlü düşünür kimdir?
A.Tocqureville’nin bu yapıtı tam anlamıyla bilimsel ilk yapıttır.

S.10- Yöntem ve teknik tutkusunu bırakmış olan, toplum bilimsel düş gücünü, harekete geçirmeyi savunan düşünür kimdir?
C.W. Mills

S.11- Yapısal ilişkiler içindeki öğelerden oluşan bütüne ne denir?
Sistem

S.12- İşlevci yaklaşımın ilk ünlü düşünürü kimdir?
Malinavski

S.13- Sistemci yaklaşımın öncülüğünü yapan düşünür kimdir?
David Easton

S.14- Siyasal konu olarak siyaset bilimi kapsamında yer alanlar?
Yerel Yönetimler
Kamu Yönetimi
Devlet Organları
Anayasa

S.15- Siyasal düşünce alanında felsefeden bilime doğru yönelişin kimle başladığını söyleyebiliriz?
Aristo’nun politika adlı kitabı siyaset biliminin en eski başvuru kaynağını oluşturur.

S.16- Siyaset biliminin kapsamında yer alan sınıflandırmalar?
Siyaset Kuramı
Siyasal Kurumlar
Partiler, Siyasal Gruplar
Uluslararası İlişkiler
S.17- Siyaset Biliminin yöntemini doğru olarak sıralandırılması nasıldır?
Gözlem, Sınıflandırma, Yorum
S.18- Toplumları ilk olarak üretim biçimlerine göre ayıran kimdir?
İbn-i Haldun
S.19- Aquste Comte’a göre sosyolojinin iki bölümü nedir?
Toplumsal Dinamik
Toplumsal Statik
S.20- Bürokrasinin çağdaş siyasal rejimler içindeki ağırlığını vurgulayan kimdir?
M.Weber
S.21- Çağdaş Siyasat Biliminin konusu en doğru şekilde nasıl belirtilir?
Siyasal kurum ve davranışlar
S.22- Toplumsal araştırmalarda Siyasal Bilimciler yansız olabilir mi; hangi toplumları incelerken tamamen yansız olabilirler?
Tamamen tarafsız olmaları mümkün değildir.
S.23- Siyaset biliminde neden-sonuç ilişkisi ile ilgili olarak verilen doğru ifade nedir?
Tüm bilim dallarında olduğu gibi kesin bir neden-sonuç ilişkisi vardır.
S.24- Su ve insanın değişimi ile ilgili önermelerden doğru olan nedir?
Su binlerce yıl özelliklerini korumasına karşılık insan koşullara bağlı olarak sürekli evrimleşir.
S.25- 158 Kent Devleti Anayasasını inceleyerek, ilk bilimsel içerikli kitabı olan “politika” yı yazan düşünür kimdir?
Siyasal düşünce alanında felsefeden bilime yöneliş Aristo ile başlar. Yunan siyaset ve kent devletlerini karşılaştırarak “Politika” adlı eseri yazan Aristo’dur. Siyaset biliminde halen var olan en eski başvuru kaynağıdır.
S.26- Ekonomik etkenlerin toplumsal olaylar ve toplumsal olaylarında siyasal sistemler üzerindeki etkilerini ilk kez araştıran düşünür kimdir?
Ekonomik durum, siyasal yapı ve üretim gibi konularda ilk akla gelen düşünür Marx’tır. Ama Marx’tan önce bazı batılı kaynakların sosyoljinin kurucusu saydıkları İbni Haldun tarafından ilk defa bu konular derinlemesine incelenmiştir.
S.27- Siyasal iktidarın ele geçirilmesi, korunması ve güçlendirilmesi gibi konuları “Prens” adlı kitabında inceleyen düşünür kimdir?
Makyavel
S.28- Çağdaş siyasal rejimleri “Güçler Ayrımı” ilkesi ile etkileyen siyaset bilimci kimdir?
“Yasaların Ruhu” adlı eserinde toplumsal kurallarla coğrafi koşulları bağdaştırmaya çalışarak, olması gerekeni değil olanı inceleyen doğal çevre-siyaset bağını kuran, güçler ayrımı ilkesini geliştiren düşünür Montesquieudur.
S.29- Merton’a göre, toplumsal yapının işleyişini zorlaştıran işlev nedir?
Bozuk İşlev
S.30- Max Weber’in siyaset bilimine yaptığı katkılar?
Bürokrasinin çağdaş siyasal rejimler içindeki ağırlığını vurgulaması
Düşüncelerle çıkarlar ve içsel durumlarla dışsal sistemler arasındaki bağlantıların önemine dikkat çekmesi
Sınıf ve statü kesin bir ayırım yapması
Geleneksel otorite, bürokratik otorite, karizmatik otorite
S.31- Davit Easton’a göre siyasal sistemin çevrili olduğu ortamlar?
Psikolojik Ortam
Toplumsal Ortam
Biyolojik Ortam
Fiziki Ortam
S.32- Toplum bilimlerinde kesin bir neden-sonuç ilişkisinin kurulamayaşının nedeni nedir?
Toplumsal olayların çok nedenli-etkenli olarak ortaya çıkması
S.33- A.Comte’un toplumsal bilimlerin doğmasına asıl katkısı ne olmuştur?
Toplum biliminin konusunun sınırlarını belirgin hale getirmesi.
S.34- Aristo’nun 158 kent devleti anayasasını ve siyasal sistemlerini karşılaştırmalı olarak incelemesi ve görüşlerini bu çalışmaların sonuçlarına dayandırması nasıl bir tutumun ifadesi olabilir?
Bilimsel
S.35- Çağdaş çoğulcu rejimlerin kurumsal temellerini araştıranlara, araştırmalarını Aristo’ya kadar götürmelerinin önerilmesinin nedeni nedir?
Çoğunluğun yönetime katılmasının erdemlerinden sözedip güçlü bir orta sınıfın sağlıklı bir rejim için önemli olduğunu söylemesi.
S.36- Maurice Duverger’in “Siyasal Bilim Yöntemleri” adıyla yayınlanan kitabı daha sonraki baskılarında ad değiştirmek ve “Toplumsal bilimlerin yöntemleri” başlğını almak zorunda kalmıştır. Bunun ana nedeni nedir?
Siyaset bilimi sosyalbilim olduğundan yöntemlerinin de aynı olması gerekir.
S.37- Gözlenen olayların sınıflandırılması sonucunda değişmez, her zaman ve her yerde geçerli olan neden-sonuç ilişkilerine varılabiliylorsa, yorum aşamasında elde edilen bu sonucu ne denir?
Bilimsel Yasa
S.38- Siyaset Biliminde yer alan Siyaset Kuram?
Siyaset Kuramı (Genel)
Siyasal Düşünceler Tarihi
S.39- Siyaset biliminde Yer alan Siyasal Kurumlar?
Anayasa
Devlet Org.
Yerel Yönetimler ve Bölge Yön.
Kamu Yönetimi
Devletin Ekon. ve Top. Gör.
Karşılaştırmalı siyasal Kurumlar
S.40- Siyaset Biliminde yer alan Partiler, Siyasal Gruplar Kamuoyu?
siyasal partiler
Siyasal Grup ve Dernekler
Yurttaşın Devlet ve Hük. (seçimler)
Kamuoyu
S.41- Siyaset Biliminin kapsamında yer alan uluslararası ilişkiler?
Uluslararası Siyaset
Uluslararası Örgütler ve Yönetim
Devletler Hukuku
S.42- Gözlenen olayların sonucunda, değişen, her zaman heryerde geçerli olmayan, kesinliği olmayan nedir?
Kuram teori
S.43- İnsan aynı, ırmakta 2 kez yıkanamaz diyen kimdir?
Heraklit
S.44- İşlevci yaklaşımın ikinci büyük ismidir. işe Malinowskinin eleştirisiye başlayıp “Toplumsal Yapı içindeki parçaların her zaman diğer parçalarla bütünleştiğini söyleyemeyiz diyen kimdir?
Robert. K. Merton
S.45- Talcott Persons başka bir işlevci düşünür olup, her toplumsal sistemin 4. zorunlu işleve karşılık vermesi gerektiğini savunmuştur. Nedir bu 4. işlev.
a) Hedeflerin İzlenmesi
b) Kurumsal veya gizli istikrar
c) Fizik ve Toplumsal çevreye uyum
d) Üyelerin toplumsal sistemle bütünleşmesi
——————————–
ÜNİTE-2
S.1- Özgürlükle soğuk iklim arasında sıcak iklim ile de boyun eğme arasında ilişki olduğunu ilk kez vurgulayan kimdir?
Aristo
S.2- Sıcak iklim insanının çabuk sevinen ve neşelenen bu nedenlede onda hafiflik ve düşüncesizlik olduğunu vurgulayan kimdir?
S.3- Mukaddime kimin yapıtıdır?
İbni Haldun
S.4- “Asya Tipi Üritem Tarzı”nın temelini oluşturan nedir?
Üretim ortaklaşa yapılıyor ve eşit olarak paylaşılıyordu.
S.5- “Uygarlıkların başarı yada başarısızlığı, fizik ya da toplumsal ortamın “meydan okuma”larına verdiği yanıtlarda gizlidir. bu görüş kime aittir.?
Jean Brunhes
S.6- Üst yapı kavramı içinde değerlendirilenler nelerdir?
Kültürel ve Kurumsal etkenler üst yapı kavramında değerlendirilir.
S.7- İbni Haldun’un Mukaddimesinde neye temas edilir?
Ilıman iklimin insan ve toplumlar üzerindeki etkileri araştırılır.
S.8- “Kolaylıklar uygarlıklar için yıkıcıdır. Uygarlığı iten güç, ortamın düşmanlığı ile orantılı olarak artar” görüşünü savunan kimdir?
Toynbee
S.9- “Tarihte Neler Oldu” adlı yapıt kime aittir?
Childe
S.10- Şiddetli kışların hüküm sürdüğü Orta Asya bozkırlarında insanların yerleşip tarımla yaşamaları olanaksızdır?
J.Brunher
S.11- Toplumbilimlerine önemli bir katkısı olan “asabbiyyet” kavramına değinen düşünür kimdir?
İbni Haldun
S.12- Doğan Avcıoğlu’na göre; coğrafi koşulların zorlamasıyla ortaya çıkan düzene ne ad verilir?
Kendiliğinden Demokrasi
S.13- Asya Tipi Üretim Tarzı’nın temelini ne oluşturur?
Coğrafi nedenlerden dolayı toprağın mülkiyeti devlete aitti.
S.14- Toprağın genişliği neyin gereğini artırır?
Yerinden yönetim ilkesi
S.15- Rus topraklarını diğer ülke ve kıtalardan ayırarak, kendince “Dünyanın Kalbi” olarak niteleyen kimdir?
Mackinder
S.16- Doğal kaynakların zengin olmasının sonuçları?
Barışcı eğilim güçlenir
Eğitim kurumları gelişir
Siyasal yaşama dolaylı etkisi vardır
Ülke ekonmisini zenginleştirir.
S.17- “Tarihte neler oldu? adlı eseri kim yazmıştır?
G.Childe
S.18- “Kolaylıklar uygarlık için yıkımdır” diyen kişi kimdir?
Toynbee
S.19- Orta Asya’da, bozkırlarda yerleşip tarımla yaşamayacaklarını söyleyen kimdir?
J.Brunner
S.20- “Asabbiyet” kavramına hangi düşünür eğilmiştir?
İbni Haldun
S.21- İklimin insanlar ve dolayısıyla siyasal yaşam üzerindeki etkilerini inceleyen ilk düşünür kimdir?
Aristo
S.22- Mukaddime adlı eserinde, çok sıcak ve çok soğuk iklimlerin toplumlar üzerindeki olumsuz etkilerine değinen düşünür kimdir?
İbni Haldun
S.23- Montesquieu’ya göre Avrupa’da özgürlüğün, Asya’da ise esirliğin gelişmesine neden olan farklılık nedir?
Coğrafi konum ve toprak genişliği
S.24- Zengin doğal kaynakların bazı durumlarda toplumların evrimini olumsuz yönde etkileyeceğini ileri süren düşünür kimdir?
Toynbee
S.25- Bazı coğrafyacıları göre Türklerin savaşcı bir ulus olmalarının nedeni nedir?
Göçebe yaşam özellikleri
S.26- Toplumların evriminde coğrafi koşulların çok önemli etkisi olduğunu savunan düşünür kimdir?
Child.
S.27- Orta Asya’da Türklerin boylar halinde yaşamak zorunda olmaları nedeniyle ortaya çıkan en önemli yönetsel özellik nedir?
Kendiliğinden demokrasi uygulamalarının ortaya çıkması
S.28- İngiltere’nen Fransa’dan farklı bir siyaset izlemesinin nedeni nedir?
Ada devleti olması
S.29- Coğrafi nedenlerden dolayı “Asya Tipi Üretim Biçimi” şeklinde toplum yapısı ve siyasal modele uygun devlet hangisidir?
Osmanlı Devleti
S.30- Amerikalı Coğrafyacı Huntington’a ait düşünce nedir?
Orta Asya’nın zamanla kuraklaşması nedeniyle orada yaşayanlar yeni yerlere göç etmişlerdir.
S.31- Asabiyetin sonucu ve amacı nedir?
Devlet Kurmak
S.32- Rus topraklarını “Dünyanın Kalbi” Asya ve, Afrika, Avrupa ülkelerini de “Dünyanın Adası” olarak adlandıran kuramcı kimdir?
Mackinder
S.33- Siyasal Yaşam Üzerinde etkisi düşünülen doğal etkenler?
İklim
Doğal Kaynaklar
Ülkenin Genişliği
Ülkenin Konumu
S.34- İbni Haldun’a göre sıcak iklim insanları çabuk sevinir ve neşelenirler. Bunun sonucunda ortaya çıkan nedir?
İnsanlarda hafiflik ve düşüncesizlik ortaya çıkar.
S.35- Montesquieu’ya göre Asya’da büyük imparatorlukların Avrupa’ya göre daha kolay kurulabilmesinin nedeni nedir?
Doğa ancak küçük engeller oluşturmaktadır.
S.36- Amerikan toplumunu öteki batılı ülkelerden ayıran temel özellik nedir?
Sınıf bilincinin bir türlü gelişmemiş olması
S.37- Ülkelerin gelişmişlik düzeyiyle-ırklar arasında nasıl bir ilişki vardır?
Gelişmişlikle-ırklar arasında doğrudan bir ilişki yoktur, hangi coğrafi koşulların bulunduğu ülkeye giderlerse gitsinler o ülkelerin gelişmesini hızlandırmaktadırlar.
S.38- “Asya Tipi Üretim Tarzı”nın temelini ne oluşturur?
Coğrafi nedenlerden dolayı toprağın mülkiyeti devlete aitti.
————————–
ÜNİTE-3
S.1- Gençliğin saldırganlığını demografik etkenlere bağlayan ünlü düşünür kimdir?
G. Bouthoul demografik etkenlerin içinde genç nüfusa önem vermiştir.
S.2- Birbirine benzeyen kişiler arasındaki dayanışmaya “mekanik dayanışma”denir, diyen ünlü düşünür kimdir?
Durkheim
S.3- Merkezi iktidarın bazı yetkilerini yerel (bölgesel) organlar eliyle kullanmasına ne denir?
Yoğun nüfuslu ülkelerde bölgesel hizmet verebilmek ancak yerinden yönetim ile mümkün olur.
S.4- Tönnies’e göre Topluma egemen davranış biçimlerinin özellikleri?
Ben Duygusu
Bireysel İradeye bağlı dayanışma
Kamuoyu etkisi
Mantık ve Çıkar ilişkileri
S.5- Kırsal kesim topluluklarının özellikleri?
Törelere bağlılık
Düşük eğitim
Kaderci İnsan Yapısı
Yüzyüze iletişimin egemen olması
S.6- Nüfusun geometrik dizide artması karşısında tüketim maddelerinin aritmetik diziyle arttığını söyleyen kimdir?
Malthus
S.7- Duvenger’e göre hangi ülke Demokratik rejime sahip ülkelerden deglidir?
Asya
S.8- Diktatörlük kuramının yaratıcısı kimdir?
Duvenger
S.9- Geri Kalmış Ülkelerin Özellikleri?
İşsizlik
Besin Yetersizliği
Ölüm oranının yüksek oluşu
Sınırlı Sanayileşme
S.10- Karl Marx’ın oluşturduğu maddede üst yapıyı (siyasal kuralları) belirleyen öğe nedir?
Ekonomik Kurlar
S.11- Durkheim topluluk ve toplum ayrımını nasıl nitelendirmiştir?
Mekanik ve Organik Dayanışma
S.12- Kalabalık toplumlardaki siyasal yaşamda iki önemli değişikliği doğru gösteren nedir?
Bürokratikleşme-Yerinden Yönetim
S.13- Tönnies’e göre topluma egemen olan nedir?
Ben Duygusu
S.14- Kırsal Kesiminin Özellikleri?
Dine ve Törelere Bağlılık
Yüzyüze ilişkinin egemen oluşu
Dayanışma duygusunun güçlülüğü
Kaderci eğilimlerin belirginliği
S.15- Thomas Robert Malthus’un 18.yy’ın sonlarında geliştirdiği kuram nedir?
Nüfus geometrik artar, tüketim maddeleri aritmetik artar.
S.16- Durkheim’a göre birbirine benzeyen kişiler arasındaki dayanışmaya ne ad verilir?
Mekanik
S.17- Tonnies’e göre Topluma egemen olan düşünceler?
Mantık ve çıkar ilişkileri egemendir
Ben duygusu egemendir
Bireysel iradeye dayalı dayanışma vardır
Kamuoyu ve öğretiler etkilidir.
S.18- Kırsal kesim topluluklarının özellikleri?
Eğitim düzeyi düşüktür
Din ve törelere bağlılık vardır
Yüzyüze iletişim egemendir
Kaderci eğilimler belirgindir.
S.19- Nüfusun geometrik dizide artarken, tüketim maddelerinin aritmetik dizi ile arttığını ileri süren kimdir?
Malthus
S.20- Demografik etken içinde, genç nüfusa özel bir önem veren kimdir?
Bouthoul
S.21- Marx’a göre üst yapıyı ya da siyasal kurumları belirleyen öğe nedir?
Ekonomik Kurumlar
S.22- Geri Kalmış Ülkelerin Özellikleri?
Besin Yetersizliği
Gizli ve Açık işsizliğin fazlalığı
Çok sınırlı bir sanayileşme
Gelir dağılımındaki büyük adaletsizlik
S.23- Geri kalmışlık sınırı içinde kaldıkları halde çoğulcu demokrasiyle bir ölçüde uygulayan ülkelere örnek veriniz?
Türkiye
S.24- Türkiyenin diğer gerikalmış ülkelerin çoğundan farklı olarak demokrasiyi yaşatabilmesinin en önemli nedeni nedir?
Yönetici kadrolara ve devlet yönetme geleneğine sahip olması
S.25- Maurice Duverger’a göre hangi ülke demokratik rejimler grubunda yer almaz?
Güney Amerika
S.26- Organik Dayanışma nedir?
Durkheim’e göre; insanların birbirine benzeyenler arasındaki dayanışma mekanik, Birbirlerini tamamlayacak işlevlere sahip kişiler arasında dayanışma Organik Dayanışmadır.
S.27- Topluluk-Toplum ayrımına önem veren ve toplulukta duygusal ve samimi ilişkilerin, toplumda ise mantık ve çıkar ilişkilerini egemen olduğunu savunan düşünür kimdir?
Tönnies
S.28- Artan nüfusun siyasal yaşamda yaptığı değişiklik nelerdir?
siyasal yaşamda ana organlar ve güçler bürokratik bir görünüm kazanır.
S.29- Marksizm’e göre devlet neyin sonucunda doğar?
Toplumsal sınıflar arası çatışma
S.30- Demokrasinin oluşum ve yaşanmasına katkısı olan koşulların kentleşme, zenginlik , sanayileşme ve eğitim düzeyi olduğunu savunan bilim adamı kimdir?
Lipset’e göre sanayileşme, kentleşme, zenginlik ve eğitim demokrasinin oluşum ve yaşanmasıan katkıda bulunur. Hepsinin birarada olabilmesi üretim düzeyine bağlıdır.
S.31- Duverger’in diktadörlük kuramında üretim düzeyi ile siyasal sistem arasında nasıl bir bağ vardır?
Üretim düzeyi yükseldikçe diktatörlük olasılığı azalır.
S.32- Geri kalmış ülkelerde siyasal sistemlerinin ortaya koyduğu özellik?
Çoğulcu olmayan birbirini dengeleyecek toplumsal güçlerden yoksun bir ortam
S.33- Durkheim’e göre mekanik dayanışma nedir?
Birbirlerine benzeyenler arasındaki dayanışma
S.34- Kırsal Kesim topluluklarının temel özellikleri?
Dine ve geleneklere bağlılık
Yaşam biçimlerinin çok benzemesi
Dayanışma duygusunun güçlülüğü
Kaderci eğilimlerin belirginliği
S.35- Thomas Robert MALTHUS’un tahminlerinden hangisi uygulamada tamamen ters sonuç vermiştir?
Ücretler düşünce yoksullar daha az çocuk yapmak zorunda kalmıştır.
S.36- Marksist evrim şeması nedir?
Teknolojik Değişim-Ekonomik Değişim-Toplumsal Değişim-Siyasal Değişim
S.37- Türkiye’nin diğer gerikalmış ülkelerin çoğundan farklı olarak demokrasiyi yaşatabilmesinin sizce en önemli nedeni nedir?
Yönetici kadrolara ve devlet yönetme geleneğine sahip olması
S.38- Uygarlıkların başarı ya da başarsızlığının, fizik yada toplumsal ortamın “meydan okuma”larına verdiği yanıtlarda gizli olduğunu söyleyen düşünür kimdir?
Montesquieu
S.39- Bir ülkede nüfus arttıkça ortaya çıkma olasılığı artan siyasal nitelikli olgular?
Yönetenler, kitle ile ilişkilerini yitiriyorlar
Siyasal yaşamın organları ve güçleri bürokratik bir görünüm almaya başlıyor
Siyasal iktidarı ele geçirmek isteyen güçler de bürokratik nitelikler kazanıyorlar
Sendikalar ve siyasal partiler, bazen binlerce görevlinin çalıştığı büyük kuruluşlar haline geliyorlar.
S.40- Üretilen ürünler tüketicilere yetmeyince toplumsal huzursuzlukların ve siyasal çatışmaların sertleşmesi hangi iki etkenin birlikte siyasal yaşam üzerinde yarattığı sonuçtur?
Nüfus-Ekonomi
S.41- Marksizme göre devletin varlığını zorunlu kılan neden nedir?
Sınıf çıkarları arasındaki uzlaşmazlık.
———————–
ÜNİTE-4
S.1- Toplumsal Kurumlar?
Eğitim
Din
Siyaset
Aile
S.2- İntiharla anemi arasındaki bağlantıyı ortaya koyan “intihar” isimli kitabın yazarı ünlü düşünür kimdir?
E.Durkheim intihar adlı eserin yazarıdır.
S.3- İktidar=Kuvvet+rıza (meşru olma) formülünü bulan siyasal iktidarı buna göre açıklayan kimdir?
Münci Kapani’ye aittir .
S.4- Sosyal devlet anlayışının oluşmasına katkı sağlayan nedir?
Sosyalizm
S.5- Devleti yücelten ve kutsallaştıran ideoloji nedir?
Faşizm
S.6- Devletin temel öğeleri nelerdir?
Ülke
Egemenlik
Ulus
İktidar
S.7- Siyasal İktidarın Özellikleri?
En genel iktidardır, toplumun tümü üzirende geçerlidir.
Diğer iktidarlara etki eder
En üst noktadaki iktidardır
En geniş en yetkili ve kapsamlı iktidardır
S.8- Kültür emperyalizmini yaratan temel öğe nedir?
İleri teknolojiye bağımlı ekonomik güç
S.9- K.Marx’a göre toplumun emrinde itici güç yani belirleyici olan öğe nedir?
Üretim Teknikleri
S.10- Liderin otoritesinin onun bizzat sahip olduğu doğuştan getirdiği olağan üstü özelliklerden geldiği otorite türü nedir?
Karizmatik Otorite
S.11- Toplumun varlığını koruyabilmesi için meşru olan ve olmayanı tanımlayan, zorlayıcılığı, tutarlılığı ve göreli bir sürekliliği bulunan kurallar ve ilişkiler bütününe ne ad verilir?
Kurum
S.12- Bireylerin hangi kuruma ve kurula uyacaklarını şaşırdıkları ve bu nedenle toplumsal bütünleşmenin çok zorlaştığı durumlara ne ad verilir ve bunu kim vurgulamıştır?
Anomi-Durkheim
S.13- Devleti yücelten, hatta kutsallaştıran ideoloji hangisidir?
Faşizm
S.14- Weber’e göne otorite türleri nelerdir?
Geleneksel-Karizmatik-Hukuksal otorite
S.15- Siyasal inanç, değer ve davranışların birey tarafından benimsenme ya da toplum tarafından bireye öğretime sürecine ne ad verilir?
Siyasal Toplumsallaşma
S.16- Hızlı toplumsal değişme dönemlerinde siyasal iktidarların etkisinin azalması nasıl açıklanabilir?
Otorite boşluğu nedeniyle siyasal istikrarı sağlamak zorlaşır.
S.17- Toplumsal evrimde itici güç ya da belirleyici öğenin üretim teknikleri olduğunu kuramında savunan kimdir?
Marx
S.18- Devlet için doğru ifadeler?
Dışa ve içe karşı toplum adına hareket eder
İnsanı ve toprağıyla bir ülkeyi temsil eder
Toplumun bir simgesidir
Toplum adına güç kullanabilir
S.19- Devleti oluşturan temel öğeler?
Ülke
Ulus
İktidar
Egemenlik
S.20- Sosyal devlet anlayışı neyin katkısıyla oluşmuştur?
Sosyalizim
S.21- Siyasal iktidarın özellikleri?
En genel iktidardır
En kapsamlı iktidardır
En üstün iktidardır
Toplum içinde diğer iktidarlara etki edebilir
S.22- Önderin olağanüstü gibi görünen niteliklerinden doğan otorite tipi nedir
Karizmatik
S.23- Geleneklerin büyük saygı gördüğü, toplumsal düzenin ağır değiştiği toplumlarda ve kurumlarda görülen otorite türü nedir?
Geleneksel Otorite
S.24- Avrupanın 19.yy daki evriminde devlet oyuncudan çok seyirciydi. Geri kalmış ülkelerde tersine her şey devletten hareketle modernci seçkinlerden oluşan hükümetlerden hareketle başlar düşüncesi kime aittir?
Schwartzenberg
S.25- Siyasal kurumların ekonomik yapıya bağımlı olarak değişime uğradıkları görüşünü savunan düşünür kimdir?
Marx
S.26- İktidarın temelinde geleneksel, karizmatik, hukuksal otorite olarak üç tür otorite olduğunu savunan düşünür kimdir?
Weber
S.27- Kültüre ilişkin doğru ifadeler?
Kültür emperyalizmi, evrensel kültür aracılığıyla yayılır
Kültür bir duyuş, düşünüş ve davranış biçimidir
Karşı kültür ana kültürün temel değerlerini uluslararası düzeyde bütünleşmesiyle oluşur
S.28- Kültür Emperyalizmi ne ile gerçekleşir?
Büyük devletlerin, uluslararası kitle iletişim teknolojisini tekellerinde tutmaları
S.29- İdeolojinin öğesi?
İdeoloji bir inanç sistemidir. Bu kavram, belirli grupların doğru saydığı düşüncelerden oluşur.
S.30- Irkların kültüre etki yapmadığını, kültürlerin ırkları etkilediğini savunan düşünür kimdir?
Levi-Strauss
S.31- Hızlı bir toplumsal yapı değişikliğinin, Rusya’da kültürel değerleri köklü bir biçimde nasıl değiştiğini gösteren araştırmayı yapan kimdir?
İnkeles
S.32- Alt kültür örnekleri?
Karadeniz Kültürü
Ahilik Kültürü
Çerkez Kültürü
Alevi Kültürü
S.33- Almond ve Verba’ya göre ABD ve İngiltere’de demokrasi Almanya’ya göre niçin daha sağlam temellere oturmuştur?
Toplum, demokratik sistemin hem kendisine hem de sonuçlarına aynı önemi verdiğinden
S.34- Siyasal kurumlardan başlayarak alt yapı değişikliklerinin başarılabileceğini düşünen ve uygulayan lider kimdir?
Lenin
Mustafa Kemal
Mao
Fidel Castro
S.35- Tutum ve Davranışlarla ilgili yargılar?
Birey bulunduğu toplumsal konuma göre toplumdan bazı düşünce kalıplarını almaktadır
Tutumlar bireyin yaşamı boyunca yapacağı seçimlere yön verirler
S.36- Günümüz toplumlarında devlet, dışa ve içe karşı toplum adına hareket edebilen, bu amaçla güç kullanabilen, toprağı ve insanıyla birlikte tüm ülkeyi temsil eden, onun simgesi olan bir kurumdur. Bu tanımdan devletin özelliklerinden hangisine daha fazla vurgu yapılmıştır.
Toplum adına fizik kuvvet kullanma tekeline sahip olma
S.37- Freud’tan başlayarak birçok psikolog temel tutumların çocuğun ilk yaşlarında oluştuğu görüşünü paylaşıyorlar. Bu temel tutumların, siyasal davranışların belirlenmesindeki önemi ise yadsınmayan bir gerçek. Paragrafa göre siyasal toplumsallaşmada hanagi kurumun rolü vurgulanmıştır?
Aile
S.38- Devletin fonksiyonları konusunda en çok tartışmalara, görüş ayrılıklarına neden olan konu nedir?
Kamu hizmetlerinde bulunma
S.39- Günümüz toplumlarında devlet, dışa ve içe karşı toplum adına hareket edebilen, bu amaçla güç kullanabilen, toprağı ve insanıyla birlikte tüm ülkeyi temsil eden, onun simgesi olan bir kurumdur. Bu tanımdan devletin özelliklerinden hangisine daha fazla vurgu yapılmıştır.
Toplum adına fizik kuvvet kullanma tekeline sahip olma
S.40- Hızlı toplumsal değişme dönemlerinde siyasal iktidarların etkisinin azalması nasıl açıklanabilir?
Otorite boşluğu nedeniyle siyasal iktidarı sağlamak zorlaşır
S.41- Mustafa Kemal Atatürk, Lenin ve Mao tarafından gerçekleştirilen devrimlerin belirgin ortak özelliği nedir?
Siyasal kurumlardan işe başlayarak altyapıdaki değişmeleri hızlandırmayı amaçlamak.
S.42- Gabriel Almond ve Sidney Verba tarafından yapılan araştırmalara göre dinsel siyasal kültür, hangi siyasi rejime uygun düşmektedir?
Merkezi olmayan geleneksel yapıya
———————
ÜNİTE-5
S.1- Cinsel ihtiyaçların bastırılması sonucu yücelme, saldırganlık nevroz gibi davranışların ortaya çıktığını savunan kimdir?
Freud’a göre cinsellik, açlık temel ihtiyaçlardır ve doyurulmadıklarında saldırganlığa yol açarlar.
S.2- Siyasal çatışmanın temelde bireysel yetenek farklarından kaynaklandığını öne sürenler kime dayanır?
Darwin’e göre çatışmanın temelinde bireysel farklılıklar vardır.
S.3- “Zihniyetimiz evren ile aramızda bir prizmadır” diyen düşünür kimdir?
Bouthoul zihnimizi evreni tanımakta bir araç olarak görürken prizma benzetmesini kullanmıştır.
S.4- Seçim sosyolojisi araştırmalarına göre siyasal davranışları etkileyenler?
Yaşam düzeyi
Yerleşme birimi
Yaş
Eğitim düzeyi
S.5- “Libido” kavramını ortaya çıkaran kimdir/
Freud “libido” kavramının yaratıcısıdır. Libido zevk gereksinmesi olarak tanımlanmaktadır.
S.6- Bir konu hakkındaki kanı ve davranışların kaynağını oluşturan ve anlamda bağlantıyı sağlayan algıya ne ad verilir?
Tutum
S.7- Freud’un ileri sürdüğü libido yerine hükmetme içgüdüsünü koyan ünlü düşünür kimdir?
Adler
S.8- Freud’a göre insanları yönlendiren temel dürtülerden olan nedir?
Açlık dürtüsü
S.9- Riesman’a göre çağdaş batılı toplumların ortaya çıkardığı kişilik türü nedir?
Başkalarının ondan beklediklerine göre hareket eden insan
S.10- Gelişmiş ülke gençlerinin kişiliklerinde ağır basan değer nedir?
Bireysel değerler
S.11- Gelişmemiş ülke gençlerinin kişiliklerinde ağır basan değer nedir?
Ulusal değerler
S.12- Freud’a göre insanların yönlendiren temel dürtü nedir?
Aşk ve Açlık
S.13- David Riesman’a göre toplumsal yapının ağır değiştiği geleneklerin egemen olduğu toplumlarda hangi kişilik tipi gelişir?
Geleneklerine göre hareket eden insan
S.14- Siyasal çatışmanın temelde bireysel yetenek farklılıklarından kaynaklandığını öne süren görüşler genel olarak kime aittir?
Darwin
S.15- Eski Türkler “hem demokrat, hem de feminist” idiler görüşü kimlere aittir?
Ziya Gökalp
S.16- Belirli bir konudaki kanı ve davranışların kaynağını oluşturan, onlar arasında bağlantıyı ve bir anlamda tutarlılığı sağlayan olguya ne ad verilir/
Tutum
S.17- Belirli bir anda belirli bir soruya ilişkin düşüncelere ne ad verilir?
Kanı, belli bir anda belli bir soruya ilişkin düşüncelerdir.
S.18- İnsanları yönlendiren temel dürtülerin aşk ve açlık olduğunu kim savunmuştur?
Freud, insanların yönlendirilen temel dürtülerin aşk ve açlık olduğunu söylemiştir.
S.19- Freud’un ileri sürdüğü libidonun yerine hükmetme içgüdüsünü ortaya koyan kimdir?
Adler, Sertliğin ve egemen olma eğilimlerinin çok kısa boylu kişilerde ortaya çıktığını savunmuştur.
S.20- Bireyin biyolojik fiziksel özelliklerinin, toplumun kendisine aktardığı değerler, sisteminin ve özel yaşam öyküsünün birleşimine ne denir?
Kişilik, çeşitli alanlardaki tutumların bir toplamıdır.
S.21- Davit Reisman’ın öngördüğü kişilik tipleri?
Toplumun isteğine göre hareket eden insan
Bilimsel verilere göre hareket eden insan
Aile içi ilişkilere göre hareked eden insan
Örgütün yapısına göre hareket eden insan
S.22- “zihniyetimiz, evren ile aramızda bir prizma gibi girer” görüşünü savunan kimdir?
Bouthoul’a göre, evreni ancak o prizma ile tanıyabiliriz.
S.23- Siyasal çatışmanın temelde bireysel yetenek farklılıklarından kaynaklandığını öne süren görüşler çoğunlukla kime dayanır?
Darwin
S.24- Liberaller için siyasal çatışmanın temelinde hangi faktörler yatar?
Bireysel ve ekonomiktir.
S.25- Seçim sosyolojisi araştırmalarına göre ney siyasal davranışları etkileyen etkenler?
Yerleşme birimi
Yaşam düzeyi
Eğitim düzeyi
Yaş
S.26- Baskı altına alınan cinsel gereksinmelerin yücelme, saldırganlık, nevroz gibi sonuçlara yolaçtığını kim savunmuştur?
Freud
S.27- Freud’a ait düşünceler?
İnsanlarda temel tutumlar çocukluk yıllarında oluşur ve sonraki yıllarda çok az değişir.
Saldırganlık doyurulmayan içgüdülerin yarattığı bir olgudur
Çocuğun ana ve babası ile ilişkilerinin izleri yaşam boyu silinmez
Zevk ilkesi ile gerçek ilkesi arasında çatışma “doyumsuzluk” yaratır.
S.28- Adorno’ya ait düşünceler?
Otoriter kişiler, otoriteye gözü kapalı boyun eğerler
Otoriter kişiler, kendilerine benzemeyenlere karşı saldırgandırlar
Otoriter kişiler, kendilerinden emin olmayan kişilerdir
Otoriter kişiler, düzeni savunurken, kendi ruhsal dengelerini korumaya çalışırlar.
S.29- Hükmetme içgüdüsü ile sertlik ve egemen olma eğilimi çok kısa boylu kişilerde fiziksel özelliklerindeki eksikliğin karşılanma yolu olarak doğduğunu ileri süren düşünür kimdir?
Bouthoul
S.30- Propogandaların siyasal tutum üzerindeki etkisi neyde belirtilmiştir?
Tutumları az değiştirir, ama coşturur
S.31- Üç ana toplum tipinin, üç ana kişilik tipini yarattığını ileri süren düşünür kimdir?
Reisman
S.32- Siyasal tutum farklılıklarının temelinde yatan nedenler?
Yaşlı ve orta yaşlı kuşakların gençlikteki düşüncelerinin gerçekleşme payı
Gençlerin daha enerjik olmaları
Orta yaşlıların daha deneyimli olmaları
Yaşlı ve orta yaşlı kuşakların yılların ürünü olan kazanımlarını yitirme korkusu
S.33- Gençlerin sahip olduğu özellikler?
Aktif Olmaları
Değişmeci Olmaları
Yenilikçi Olmaları
Kişisel değerlere sahip olmaları
S.34- Marx’ın temel devrimci güç saydığı işçi sınıfının ileri derecede sanayileşmiş batılı ülkelerde sistemle bütünleştiğini ileri süren düşünür kimdir?
Herbert Marcuse
S.35- Orta yaş kuşakların siyasal tutumlarının anlaşılması için, onların gençlik dönemlerindeki siyasal ortamın, egemen ideolojik akımların ve sorunların incelenmesi gerektiğini savunan düşünür kimdir?
Mannheim
S.36- Kadının tarihsel gelişim içinde erkeğe göre zayıf düşmesinin nedeni nedir?
Fiziki
S.37- Belirli bir konudaki kanı ve davranışların kaynağını oluşturan, onlar arasında bağlantıyı ve bir anlamda tutarlılığı sağlayan olguya ne ad verilir?
Tutum
S.38- Belirli bir anda belirli bir soruya ilişkin düşüncelere ne ad verilir?
Kanı
S.39- Insanları yönlendiren temel dürtülerin aşk ve açlık olduğunu kim savunmuştur?
Freud
S.40- Freud’un ileri sürdüğü libidonun yerine hükmetme içgüdüsünü ortaya koyan kimdir?
Adler
S.41- Bireyin biyolojik fiziksel özelliklerinin, toplumun kendisine aktardığı değerler sisteminin ve özel yaşam öyküsünün birleşimine ne denir?
Kişilik
S.42- Siyasal çatışmanın temelde bireysel yetenek farklılıklarından kaynaklandığını öne süren görüşler çoğunlukla kime dayanır?
Darwin
S.43- Liberaller için siyasal çatışmanın temelinde hangi faktörler yatar?
Bireysel ve Ekonomiktir
S.44- Seçim sosyolojisi araştırmalarına göre siyasal davranışları etkileyen faktörler?
Yerleşme birimi
Yaşam düzeyi
Eğitim düzeyi
Yaş
S.45- Baskı altına alınan cinsel gereksinmelerin yüceltme, saldırganlık, nevroz gibi sonuçlara yolaçtığını kim savunmuştur?
Freud
S.46- Adorno, “otoriter kişilik” üzerinde yaptığı bir inceleme sonucunda bu gibi kişilerde neler gözlenmiştir?
Topluma uymaya büyük önem verme
Değişmez bir kişiliğe sahip olma
Yabancı ve azınlık gruplarına karşı bir tutum içinde olma
Tutucu ve geleneklerine bağlı olma
S.47- “Belirli nedenlerin belirli sonuçlar doğuracağı bilinmeseydi insan kendi yaşamı üzerinde etkili olamazdı. Neyin ne sonuç vereceğini bilemeyen kişi açısından seçme ve eylemde bulunmadan sözedilemezdi.”
Bu paragrafta neyden sözedilmektedir?
Determinizm-Doğa ilişkisi
S.48- Sarte neyi insanın diğer varlıklarından farklı kılan özelliğini vurgulamak için söylemiş olabilir?
İnsanda varoluş özden önce gelir
S.49- Jean Pronteau, sayılarının çok hızlı artması nedeniyle öğrencilerinin eskisi gibi serbest mesleğe atılma, üretim araçlarının mülkiyetine sahip olma ya da üst düzeyde onların yönetimine katılma olanaklarının son derece azlığına işaret ediyor. Bu görüş öğrencileri marksizm hangi tanımına sokmaktadır.
Ploleterya
S.50- Marksizme göre; Üretici güçlerdeki gelişme, üretim ilişkilerinde bir değişim yaratır. Bu değişikliğin sonucu “egemen sınıfın, yani üretim araçları üzerindeki özel mülkiyeti sayesinde ekonomik gücü elinde bulunduran sınıfın değişmesiydi. Egemen sınıfı değişince de devlet biçiminin değişmesi kaçınılmazdır.
Bu anlatıma göre Marxist evrim şemasının başında ve sonunda yer alan değişim olguları nelerdir?
Teknolojik Değişim-siyasal Değişim
S.51- Gecekonduların, siyasal şiddet olaylarının büyük kentlerdeki yoğunlaşmasında büyük rol oynamasının nedeni?
Gerek çalıştıkları işte, gerekse kazandıkları küçük gelirde hiçbir güvenlik duygusunun olmayışı
S.52- Birleşme kuramı” üretim düzeyi kavramına dayanır. SSCB’nin dağılmasından çok önce ortaya atılan bu kurama göre; her ikisi de “Sanayi toplumu” olan Batılı ülkelerle Sovyetler Birliği arasındaki benzerlikler artmaktaydı. Birleşme kuramına göre bu gelişimin doğal sonucu ortaya çıkması beklenen siyasal rejim hangisidir?
Demokratik Sosyalizm
S.53- “Yaşam için savaşım” Doğal ayıklanma” düşünceleri ile, siyasal çatışmanın temelinde bireysel yetenek farklılıklarının bulunduğunu ileri süren kimdir?
Charles Darwin
S.54- Seçim sosyolojisi araştırmaları, siyasal davranışların farklılaşmasında beş etkenin diğerlerinden daha önemli olduğunu göstermiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu beş etkenler?
Yaşam düzeyi
Eğitim düzeyi
Yaş
Cinsiyet
S.55- Öğrenci hareketleriyle ilgili olarak Marxın temel devrimci güç saydığı işçi sınıfının, ileri derecede sanayileşmiş batılı ülkelerde artık sistemle bütünleştiğini söyleyen kimdir?
Herbert Marcuse
S.56- Fransız kadınlarının siyasal tutumları ile ilgili araştırmalar yapan Mattei Dogan ve Jacgues Narbonne’a göre kadınların siyasal yaşam ve tarihleri ile en az ilişkilidir?
Cinsiyetleri
S.57- Türk toplumunda kadınların genel olarak geri planda kalmalarında esas etken nedir?
İslamiyetin kuralları kadınları geri planda bırakmıştır.
————————
ÜNİTE-6
S.1- Grup dinamiği kavramını ortaya atan ve geliştiren bilim adamı kimdir?
Grup dinamiği kavramını ilk kez ortaya çıkaran Kurt Lewin
S.2- Daha önce var olan kişisel yargıları değiştirip yerini alarak belirli bir süreklilik kazanmaya ne denir?
Grup Yargısı
S.3- Birincil grupların toplumsal yaşama egemen oldukları durumlarda toplumsal yapının aldığı şekil nedir?
Birincil Grup egemen olursa toplumsal yaşama otoriter yapı hakim olacaktır.
S.4- Ailesel bağlar zayıfladıkça, önemi artan arkadaş gruplarının gençler ile taşıdığı öneme dikkati çeken kimdir?
Gençler için arkadaş gruplarının önemini vurgulayan M.Şeriftir.
S.5- Grup birliğinin dışa yansımasındaki tutumlardan biri nedir?
Sapmalara direnç göstermesi
S.6- Küçük grupların yapısını oluşturan öğeler nelerdir?
Kurallar
Konumlar
Görevler
S.7- Bir grubu oluşturan kişiler arasındaki duygusal bağlantıları saptama amacıyla hazırlanan teste ne ad verilir?
Sosyometri Testi
S.8- Kişinin sosyalist, tutucu, anarşist olmasında ailenin çok önemli rolü olduğunu söyleyen kimdir?
Laswell
S.9- Gruplar arası dinamik konusundaki araştırmalarda hareket noktası nedir?
Muzaffer Şerif
S.10- Birincil gruplara bir örnekler?
Aile
Arkadaş Grupları
Akraba
Anne-Baba-Çocuk
S.11- Küçük grupların yapısını oluşturan öğeler?
Kurallar
Konumlar
Görevler
S.12- Grup dinamiği kavramını ortaya atan ve geliştiren kimdir?
Kurt Lewin
S.13- Gerek grup içi gerekse gruplararası ilişki ve kararlarda önderin rolü abartılmamalıdır. Önder tek yargıç değildir görüşü kime aittir?
Muzaffer Şerif
S.14- Aile bağları ve toplumsal bağlar zayıfladıkça gençler için hangisi giderek artan bir önem kazanır?
Arkadaş Grupları
S.15- Birincil Grupların özellikleri?
Bu grupların üyeleri kolay değişmez
Üyeler birbirlerini hemen her yanlarıyla tanırlar
İlişkiler geniş kapsamlı ve içtenliklidir
Üyelerin bir araya gelme nedenleri belirli bir amacı gerçekleştirmek değildir
S.16- Birincil Grupların Özellikleri?
Üyeler arasında duygusal nitelikte ilişkilerin bulunması
Grubun üyeleri kolay kolay değişmez
Belli bir amacı gerçekleştirmek için bir araya gelmezler
Üyeler birbirlerini her yönüyle tanırlar
S.17- Birincil gruplara örnek veriniz?
Arkadaş Grupları
S.18- İkincil Gruplara ait özellikler?
Belli bir amaca yönelik olarak oluşur
Üyeleri sürekli bir biçimde değişir
Üyeler birbirlerinin sadece ilgili yanını tanırlar
İlişkiler resim ve sınırlıdır
S.19- İkincil Gruplar?
Aynı işyerinde Çalışanlar
Dernekler
Siyasal Partiler
Sendikalar
S.20- Küçük grupların yapılarının anlaşılması için Sosyometri tekniğini ortaya atan kimdir?
Moreno
S.21- Bir grubu oluşturan kişiler arasındaki duygusal bağlantıları saptama amacına yönelik tekniğe ne ad verilir?
Sosyometri, kişiler arasındaki duygusal bağlantıları saptama amacına yöneliktir.
S.22- Grup dinamiğini ortaya atan ve geliştiren kimdir?
K. Lewin
S.23- Kimin yaptığı çalışmalar gruplararası dinamikte hareket noktası olarak ele alınır?
Muzaffer Şerif
S.24- Kişinin sosyalist, tutucu, anarşist ya da terörist olmasında ailenin çok önemli rolü olduğunu savunmuştur?
Laswell
S.25- Neyin yaygınlaşması durumunda, toplumsal ya da siyasal yapının demokratikleşeceğini söyleyemeyiz?
Aile
S.26- Neyin yaygınlaşması durumunda toplumsal yapının otoriter olacağını savunmuştur?
Resmi Gruplar
S.27- Birincil Grubun özellikleri?
Üyelerinin ilişkileri samimidir
Üyelerin birbirini tüm yönleriyle tanıması
Grup üyelerinin kolay kolay değişmemesi
Üyeler arası ilişkilerin duygusal olması
S.28- İkincil gruplara ait doğru ifadeler?
Dernekler, siyasi partiler, sendikalar ikinci gruptandır
İkincil gruplarda üyelerarası ilişkiler ancak belli alanları kaplar
İkincil gruplarda üyeler arası ilişkiler duygusal değildir
İkincil gruplarda üyeler sürekli değişir
S.29- “Grup dinamik bir bütündür. Grubun herhangi bir bölümündeki değişiklik diğerlerini de etkiler. düşüncesi kime aittir?
Lewin
S.30- Önderlik konusunda küçük grup deneyini boş zamanları değerlendirmede küçük çocuklarla yapan araştırmacı kimdir?
Lippet-White
S.31- Grubu oluşturan kişiler arasındaki duygusal bağlantıları saptama amacına yönelik sosyometri testini kim yapmıştır?
Moreno
S.32- Grubun özelliklerine ilişkin ifadeler?
Her küçük grupta zamanla, davranış, düşünce ve anlatım benzerliği oluşur.
Her grupta çoğunluğa uyma, sapmalara direnç ve dışa karşı bir saldırganlık potansiyeli vardır
Grubun birliğini oluşturan etkenlerin en önemlisi ortak bir amacın varlığıdır
Üyeler etkinlik ve saygınlıklarına göre sıralanırlar.

S.33- Ticari reklamların bireylerin doğrudan değil daha çok grup dinamiği içinde etkilediğini ortaya koyan kimdir?
Karz ve Lazarsfeld
S.34- Grupların çocuk üzerindeki etkisine ilişkin doğru ifadeler?
Ailenin çocuk üzerinde büyük önem taşıyan etkisi ileriki yıllarda giderek azalır
Yaş ilerledikçe siyasal tartışmalar genellikle arkadaş gruplarına kayar ve siyasal davranışlarda grup etkisi artar
Öğretmenin önder rolü, zamanla babanın aile içindeki önder rolünün etkisin azaltır
Çocukluğun ilk yıllarında en büyük etkiyi aile yaparken zamanla bu etkiyi başka küçük gruplarla paylaşır.
S.35- Çağdaş toplumlarda birey birçok grubun üyesidir ve bu nedenle farklı rollerden doğan bir iç çatışma kaçınılmazdır.” düşüncesi kime aittir?
M.Şerif
S.36- Küçük gruplara ilişkin doğru ifadeler?
Küçük gruplar, çağdaş toplumlarda bireye bir yere ait olduğu duygusunu verirler
Küçük gruplar, birey ile toplum arasındaki boşluğu doldurur, iletişimi sağlarlar
Küçük gruplar insanların kendilerini toplumda yalnız ve boşlukta hissetmelerine yardımcı olurlar
Çağdaş toplumlarda ailenin yerine getirememeye başladığı işlevlerini başka küçük gruplar üstlenirler
S.37- Grup Birliği’nin dışa yansımasıda dikkati çeken tutumlar?
Çoğunluğa Uyma
Tersi eğilimler gösterenlere baskı
Gerektiğinde dışa karşı harekete geçebilecek saldırganlık topansiyeli
Sapmalara karşı direnç
S.38- Aile, Köy, Boy, Tarikat gibi birincil grupların egemen olduğu durumlarda toplumsal yapı neyi gösterir?
Otoriterdir
S.39- Sosyal normların oluşumunu ilk defa laboratuvarda gerçekleştiren ve inceleyen toplum bilimci kimdir?
Muzaffer Şerif
S.40- Moreno’nun sosyometri yönteminin esası olan sosyometri testi nedir?
Bu test grubu oluşturan kişiler arasındaki duygusal bağlantıları saptar
S.41- Gruplararası dinamik konusunda önemli çalışmalar yapan bilim adamı kimdir?
Muzaffer Şerif
S.42- Siyasal propaganda küçük grupları nasıl etkilemektedir?
Propaganda, kitleler üzerinde doğrudan etki yapmaktan çok grup önderi durumundaki bireyleri etkileyerek amacına ulaşmaktadır.

ÜNİTE-7
S.1- Marksizmde tarihin itici gücü nedir?
K.Marx sınıf çatışmaları tarihin itici gücüdür
S.2- Toplumdaki katmanlaşmanın en katı şekli nedir?
Kast
S.3- Ploleter sınıflar yerine proleter uluslar düşüncesini ortaya atan kimdir?
Sultan Galiev
S.4- Kitlelerin kendiliğinden oluşan eylemlerini bilinçlenmenin en sağlıklı yolu olarak gören kimdir?
Rosa Lüksemburg
S.5- İnsanların para cüzdanlarının şişkinliğine bakarak sınıflandırmasına karşı çıkan kimdir?
K.Marx
S.6- Sınıf çatışmasının siyasal mücadelede önemli olduğunu ama tek başına da yeterli olmayacağını savunan kimdir?
Duverger
S.7- Marx’ın öngördüğü devrim beklentisine, tersi gelişerek ortaya çıkan devrim hangi ülkede olmuştur?
Rusya
S.8- Ortaçağ Avrupa’sında rastlanan zümre veya düzenlerdeki yapı neyin üzerine kurulmuştur?
Hukuksal eşitsizlikler
S.9- Hindistan’daki kast sistemi içinde yer alan tabakalar?
Brahmanlar
Kişatliyalar
Vaişyalar
Sudnalar
S.10- Marx son çözümlenmesinde toplumu hangi sınıflara ayırmıştır?
Varlıklı-Yoksul
S.11- Toplumlarda rastlanan katman türlerinden en önemlisi nedir?
Sınıf
S.12- Kast sistemi nerede oluşmuştur?
Hindistan
S.13- Marksistlere göre toplumsal sınıfları oluşturan öğe nedir?
Üretim araçlarının özel mülkiyeti
S.14- Marksistlere göre sınıfları oluşturan öğe nedir?
Üretim araçlarının özel mülkiyeti
S.15- İnsanların para cüzdanlarının para şişkinliğine bakarak sınıflara ayrılmasına karşı çıkan kimdir?
Karl Marx
S.16- Felsefenin sefaleti adlı kitap kime aittir?
Marx
S.17- Bilimsel bir bakış açısına göre, kendiliğinden varolan bir toplumsal sınıfı, toplumsal gücü dönüştüren temel öğe nedir?
Sınıf Bilinci
S.18- Marx’ın öngördüğü devrim beklentisi tam tersine hangi ülkede olmuştur?
Rusya
S.19- Feodalite de öngörülen sınıf?
Serf-Derebeyi
S.20- Marksizm açısından, bilinçlenmenin en önemli öğesini ney oluşturur?
İdeoloji
S.21- Proleter sınıflar yerine proleter uluslar düşüncesini ortaya atan kimdir?
Sultan Galiev
S.22- Sınıf çatışmasının siyasal mücadelede önemli bir etken olduğunu ama tek etken olmadığını öne süren kimdir?
Maurice Duverger
S.23- Toplumsal katmanlaşmaya ilişkin doğru ifadeler?
Katmanlaşmanın temelinde dinsel köken temiz ve temizolmayan ayrımı yatmaktadır.
Ortaçağ Avrupasındaki zümre ve düzenler hukuksal eşitsizlikler üzerine kurulmuştur
Eski Yunan kast sisteminde bir kasttan diğerine geçiş olanağı vardır.
Katmanlaşmanın en katı biçimi kastlardır.
S.24- Kolla çalışan bir değirmenin derebeylerin bulunduğu bir toplumu, buharlı bir değirmen ise sanayi kapitalizmine dayalı toplumu yaratır” görüşü kime aittir?
Marx
S.25- Varlıklı ve yoksul toplum kesimleri arasındaki kutuplaşmanın devrim yaratabileceğini, orta sınıfları yokolmuş ya da güçsüzleşmiş bir toplumun sağlıksız olduğunu söyleyen düşünür kimdir?
Aristo
S.26- Köylülerin toprak üzerindeki dağınık konumlarının ve sınırlı kafa yapılarının bağımsız eylemlere girişmelerine olanaksız kıldığı ve kır kent karşıtlığında zaferin kentlilerde olacağını savunan kimdir?
Engels
S.27- Tüm insanlık tarihi, sınıf çatışması tarihinden başka birşey değildir düşüncesi kime aittir?
Marx-Engels
S.28- Toplumsal sınıfları, o toplumda varolan saygınlık derecelerine göre tanımlayan kimdir?
Amerikalı Sosyologlar
S.29- Geri kalmış ülkelerde sınıflaşmada ilk dikkati çeken özellik nedir?
Güçsüz orta tabaka
S.30- Türkiye’nin toplumsal yapının hangi özelliği, demokratik bir sistem kurma açısından onu geri kalmış diğer ülkelerin büyük çoğunluğundan ayırır?
Orta sınıfların diğer geri kalmış ülkelere göre güçlü olması
S.31- Kast toplumsal katmanlaşmasında kastların yukarıdan aşağıya “temiz” ve “kirli” olarak sıralanması durumunu en iyi açıklayan?
Kast katmanlaşması din ile desteklenmiştir.
S.32- Marksizme göre devletin hakemliği yani yansızlığı hangi ortamlarda sözkonusu edilebilir?
Eski egemen sınıfın gücünü yitirip yenisinin henüz egemenliğini kabul ettiremediği dönemlerde
S.33- Kastlar ile toplumsal sınıflar arasındaki en önemli ve temel fark nedir?
Toplumsal sınıflar arasında, kastlarda olmayan “dikeyine hareketlilik” denebilecek bir geçiş vardır.
S.34- Kendiliğinden varolan bir toplumsal sınıfı, toplumsal güce dönüştüren temel unsur nedir?
Sınıf Bilinci
S.35- Geri kalmış ülkelerde toprak reformu niçin büyük ölçüde olanaksızdır?
Topraksoylularla kentsoylular koşullar gereği işbirliği içinde olduklarından toprak reformunu zorlayacak bir mekanizma oluşmamıştır.
—————————
ÜNİTE-8
S.1- İngiltere’nin tarih boyunca bir çok istiladan korunmasını sağlayan özellik nedir?
İngilterenin bir ada devleti olması onu tehlikelerden korumuştur.
S.2- Daha ileri bir düzen için çaba göstermeyi gerektiren milliyetçilik nedir?
Toplumsal milliyetçilik
S.3- “Pireneler” hangi ülkeyi diğerlerinden farklı bir konuma getirmiştir?
İspanya
S.4- “Efendi-Köle” ilişkisi hiçbirzaman sürekli ve kararlı olmaz diyen düşünür kimdir?
Raymond Aron
S.5- Hangi milliyetçilik ideolojisini besleyen kaynaklar arasında yer alır?
Doyumsuzluk ezilmişlik milliyetçiliği güçlendirir.
S.6- Çete savaşları ne zaman ve ne etkisiyle gelişmiştir?
19.yy milliyetçilik akımları
S.7- Kültürel emperyalizmin gelişmesine en büyük etkiyi sağlayan nedir?
Kitle iletişim Araçları
S.8- Toplu olarak ekonomik olanaklar artırmaktan ziyade ulusal bağımsızlığı hedef alan milliyetçilik türü hangisidir?
Siyasal milliyetçilik
S.9- İmparatorluk kurma, sürdürme siyasetini içeren kavrama ne denir?
Emperyalizm
S.10- “Kültür halkın yaşam biçimidir” diyen ve toplumsallaşmadan bahseden düşünür kimdir?
Herzkovits
S.11- Ulusal gücün alt yapısal öğeleri?
Askeri Güç
Toplumu çevreleyen doğal koşullar
Toplumun demografik olanakları
Toplumun ekonomik olanakları
S.12- Pireneler hangi ülkeyi diğerlerinden farklı kılmıştır?
İspanya
S.13- siyasal Milliyetçilik ne için çaba harcanmasını gerektirmez?
Daha ileri bir düzen geliştirmek
S.14- Batı’da feodal düzenden çıkılırken milliyetçiliğe sahip çıkan sınıf nedir?
Burjuvazi
S.15- Milliyetçilik ideolojisini besleyen kaynaklara örnek?
Doyumsuzluk, Güçsüzlük
S.16- Efendi ve köle ilişkisi hiçbir zaman sürekli ve kararlı olmaz” diyen kimidir?
Raymond Aron
S.17- İmparatorluk kurma ve sürdürme siyasetini bir anlamda ideolojisini içeren kavrama ne denir?
Emperyalizm
S.18- Kültürel emperyalizmin gelişmesine en büyük etken nedir?
Kitle İletişim Araçları
S.19- Çağdaş toplumlar açısından aslında gerçek bir savaş nedenleri?
Toplumsal nedenler
Siyasal ve ekonomik nedenler
Savunma amacı
Askeri-Seçkinci eğilimler
S.20- Ulusal gücün öğeleri?
Doğal Koşullar
Toplumun ekonomik yapısı
Demografi
Askeri Güç
S.21- Kitle iletişim araçlarının etkisi hızla artarken günümüzde giderek yaygınlık kazanan nedir?
Kültürel Emperyalizm

S.22- Çağdaş toplumlar açısından gerçek savaş nedenleri?
Savunma Amacı
Siyasal ve ekonomik nedenler
Toplumsal Nedenler
Askeri-seçkinci eğilimler
S.23- Yıllardır süren Türk-Yunan sürtüşmesinin sıcak çatışmaya dönüşmesini engelleyen en önemli neden nedir?
Her iki ülkenin NATO üyesi olması ve Batı bloku içinde yer almaları
S.24- İlkel toplumlarda çatışma nedenleri?
Bazılarının yalnızca kendilerini savunması
Bazıların kendilerine yapılan haksız bir isteği kabul etmemesi
Bazılarının topraklar, kadınlar ve köleler elde etmesi
Bazılarının intikam alması ve kendi dışındakilerini öldürüp dinsel törenlerde kullanması
S.25- Endüstri kurmada, savaşta büyük nüfusa sahip olmak gerektiğini vurgulayan düşünür kimdir?
Margethau
S26- Nato’nun görevi?
Uluslararası sorunları savaştan önce barışçıl yollarla çözümlemek.
S.27- Askeri ve ekonomik açıdan önem taşıyan yaş grubu nedir?
20-40
S.28- Askeri gücün oluşumunda kurumsal etkenlerin orduya etkisi hangi düzeyde belirleyicidir?
Örgütlenme
S.29- Çağdaş toplumlarda savaş nedenleri?
Ekonomik
Toplumsal
Askeri
Savunma
S.30- Bölgesel savaşların görüldüğü bölgeler?
İrlanda
İspanya
Irak
Kıbrıs
S.31- Bir toplumun kültürünün diğer toplumca benimsenmiş olması bir üstünlük ve zafer belirtisidir düşüncesi kime aittir?
Mongenthau
S.32- Daha ileri bir düzen için çaba göstermeyi gerektiren milliyetçilik nedir?
Siyasal Milliyetçilik
S.33- İnsan davranışlarındaki esneklik yada katılığın, kabul ya da reddetme eğilimlerinin otoriterlik ya da demokratikliğin kökenlerinde etkisi en çok olan öğe nedir?
Toplumsal Kurumların
S.34- Dünya ikili bir kutuplaşmadan uzaklaşırken “Soğuk Savaş”ın yerini de “Yumuşama” almıştır. Yumuşamanın getirdiği Sonuçlar?
Bloklar arasındaki ilişkiler artmıştır
Ekonomik alanda dışa açılma dönemine girilmiştir
Kültür alış veriş yoğunlaşmıştır
Bloklar içi dayanışma eski katılığını yitirmiştir.
S.35- 20.yy’ın siyasal gelişmelerinin ürünleri?
Ulusal bağımsızlık örgütleri
Birleşmiş Milletler Cemiyeti
Loncalar
Çok uluslu şirketler
S.36- Ulusal güç bakımından en önemli unsur nedir?
Yiyecek bakımından kendi kendine yeterli olmak
S.37- Batıda feodal düzenden çıkılırken milliyetçiliğe sahip çıkan sınıf Burjuvazi olmuştur. Oysa günümüzün geri kalmış ülkelerinde milliyetçilik ideolojiye daha çok aydınlar sahip çıkmaktadır. Bu durun nasıl açıklanabilir?
Çünkü günümüzün geri kalmış ülkeleri için burjuvazinin yabancı ekonomik güçlerin temsilciliğini yapması daha karlıdır.
————————-
ÜNİTE-9

S.1- Kadro partilerinin temel örgüt birimi nedir?
Komite
S.2- Farklı siyasal eğilimlerin temsilcisi olarak siyasal partiler nerede ortaya çıkmıştır?
Eski Yunan
S.3- Genelde eğitim ve gelir düzeyleri daha yüksek, bireyci eğilimleri daha gelişmiş siyaset adamlarına sahip olan ve güçlü parti disiplininden hoşlanmayan partiler hangisidir?
Tutucu Partiler
S.4- Yaptığı araştırmalarla kadro-kitle partisi ayrımına ön ayak olmuştur?
Duverger
S.5- Çağdaş anlamda siyasi partiler ilk kez nerede doğmuştur?
Batı Avrupada
S.6- Hangi Parti Aristokrasi ve burjuvanın oluşturduğu bir taban üzerinde kurulmuştur?
Kadro Partileri
S.7- Partilerin işçi sendikalarına yakın olduğu, arada dayanışmanın bulunduğu sistemlerde hangi partiler oluşmuştur?
Sosyal Demokrat Partiler
S.8- Üyelerinin özelliklerinden çok ideolojiye önem veren partiler hangisidir?
Kitle Partileri
S.9- Üyelerinin niteliklerine önem veren partiler hangileridir?
Totoliter Partiler
S.10- Komünist partilerin temel örgütlenme şekli nedir?
Hücre
S.11- Çağdaş anlamda siyasal partiler ilk kez nerede ve hangi yüzyılda doğdu?
Batı Avrupada 19.yy
S.12- İlk partiler hangi tür partilerdir?
Kadro Partileri
S.13- Partinin devletin üstünde değil onun koruyucusu olduğu ve devlet ile iç içe olduğu parti türü hangisidir?
Faşist Partiler
S.14- Çıkarların temsili açısından partileri ifade ediniz?
Pragmatik Partiler+İdeolojik partiler+Geleneksel Partiler
S.15- İşçi sınıfının mücadelesi sonucu oy hakkının yaygınlaştırılmasıyla birlikte ortaya çıkan partiler hangisidir?
Kitle Partiler
S.16- Farklı siyasal eğilimlerin temsilcisi olarak siyasal partiler nerede ortaya çıkmıştır?
Eski Yunan
S.17- İlk partileri ve onların uzantılarını yapısal olarak neyle adlandırabiliriz?
Kadro Partileri
S.18- Aristokrasi ve burjuvazinin oluşturduğu toplumsal tabanlar hangi partiyi yaratmıştır?
Kadro Partileri
S.19- İskandinav ülkeleri gibi, partilerin işçi sendikaları ve kooperatiflerle yakın bir dayanışma içinde olmalarına olanak veren sistemlerde hangi tip partiler doğmuştur?
Sosyal Demokrat Partiler
S.20- “Toplumsal Sözleşme” adlı kitap kimindir?
J.J. Rousseau
S.21- Türkiyede ilk siyasal partiler hangi dönemde ortaya çıkmıştır?
İkinci Meşrutiyet
S.22- Türkiye’de siyasal parti niteliğine uygun ilk örgüt nedir?
İttihat ve Terakki Cemiyeti
S.23- Türkiyede ilk serbest genel seçimler hangi tarihte yapılmıştır?
1950
S.24- Parti sayısından çok, partiler arasındaki kutuplaşmanın önem taşıdığını ve buna bağlı olarak siyasal çatışmanın niteliğinde belirli farklılıkların ortaya çıktığını savunan kimdir?
Giovannı Sartori
S.25- A.B.D’de siyasal parti adayları nasıl saptamaktadır?
Partili seçmenlerin tercihiyle
S.26- Komünüst Partilerin temel örgütlenmesi hangi birimle sağlanır?
Hücre
S.27- Kadro Partilerinin Özellikleri?
Üye sayısının çok, üyelerinin niteliğinin önem taşıması
Genel merkez otoritesinin zayıf olması
Etkinliklerinin yalnız seçimle sınırlı olması
Az, ama ekonomik bakımdan güçlü üyelere sahip olması
S.28- Kitle Partilerinin özellikleri?
Üyelerinin ekonomik bakımdan güçlü olmaması
Sıkı bir oy disiplininin bulunması
Bürokratik bir yapıya sahip olması
Etkinliklerinin sürekli ve yaygın olması
S.29- Bir ülkede siyasal parti sayısını belirleyen etkenlere ilişkin ifadeler?
Parti sayısı, o ülkedeki toplumsal bölünmenin bir yansımasıdır
Laiklik yanlıları ve karşıtlarının bulunması, prati sayısını artırabilir
Parti sayısını belirleyen toplumsal bölünmelerin başında toplumsal sınıflar gelir
Dinsel bölünmeler parti sayısının artmasında rol alabilir
S.30- Türkiye’de siyasal parti niteliğine uygun ilk örgüt nedir?
İttihat ve Terakki
S.31- Faşist Partinin Özellikleri?
Önderin düşüncelerinin tartışmasız doğru olması
Askeri bir yapıya sahip olması
İdeolojinin ikinci derecede önem taşıması
Devletin denetimi dışından hiçbir güce izin verilmemesi
S.32- Kemalist Partinin Özellikleri?
Geçiş dönemi partisi olması
Çoğulcu bir yapıya sahip olması
Ocak örgütlenmesine dayalı yapısının olması
Halkı daha demokratik bir aşamayla hazırlama işlevini üstlenmiş olması
S.33- “Büyük çoğunluğun yöneten ve yönetilen bir azınlığın da yönetilen olması doğal düzene karşıdır. Bu anlamda demokrasi hiçbir zaman varolmadığı gibi, hiçbir zamanda varolmayacaktır. Sözleri kiime aittir?
J.J. Rousseau
S.34- Seçim sistemlerinin siyasal partilere etkisine ilişkin ifadeler?
Orantılı temsil sistemleri, küçük partilerin yaşama şansını artırır
Tek türlü çoğunluk sistemi, iki büyük parti yaratır
Orantılı temsil sisteminde, tek partiye dayalı hükümet kurmak zorundadır
İki Türlü çoğunluk sisteminde, seçim sonrasında ortak hükümetin kimler arasında kurulacağı bellidir.
S.35- Siyasal partilerin işlevleri?
Yönetim ile yönetilenler arasında iletişim sağlamak
Farklı çıkar ve görüşlerde uzlaşabilenleri, birleştirmek
Adayları saptamak ve seçmene karşı onlara kefil olmak
Çıkar gruplarını belirli seçeneklerde birleştirmek
S.36- Çağımızda en gelişmiş demokrasilerin yurttaşları günlük yaşamın her düzeyinde kendilerine ilişkin tüm kararlara katılma, özlemindedir. Bu durum kim tarafından “bireysel temsil” partilerden “demokratik bütünleşme” partilere geçiş olarak tanımlanmıştır?
Naaumann
S.37- A.B.D’de siyasi parti adayları nasıl saptanmaktadır?
Partili seçmenlerin tercihiyle
S.38- “Ulusal bağımsızlığın korunması çabası” hangi kavramla en iyi ifade edilir?
Siyasal Milliyetçilik
S.39- Kadro Partilerinin Özellikleri?
Kamu oyunu seçim dönemlerinde etkilemek isterler
Temel örgüt birimi komitelerdir
Ünlü isimlerle yetinirler
Seçimler arasında çalışmaları pek görülmez
S.40- Marxist anlayışa göre bir toplumda birden fazla parti olmasının temel nedeni nedir?
Sınıflar
S.41- İki parti sistemini savunanların tezleri?
Politik sorunlar iki büyük ve ayrı bölümde görülür, açıklık kazanır, sorunların çözümü kolaylaşır
Kamu oyu bir bir ince, karmaşık ve ayrıntılı parçaya bölünmüş olmaktan kurtulur
Hükümetlerde istikrar sağlanır
İktidara daha serbest hareket olanağı verir

Para arzı, IS-LM eğrileri analizinde LM eğrisini hareket ettiren bir değişkendir.

Gelir düzeyini artırmak için para arzının artırılması gerektiğini savunan yaklaşım Monetarist yaklaşımdır.

Otomatik istikrar sağlayıcı maliye politikasına yöneltilen en önemli eleştiri Ekonomik büyümenin otomatik frenlenmesini ortaya çıkarmasıdır.

Enerji, hammadde veya nitelikli eleman kıtlığı gibi nedenlerle üretim artmadan fiyatların yükselmesine Yapısal enflasyon denir.

Artan kamu harcamaları hipotezini savunan iktisatçı Wagner’dir.

Gelişmekte olan ülkelerde genişletici maliye politikasının etkin olamamasının nedeni Yapısal darboğaz ve kapasite eksikliğidir.

Stagflasyon tanımı içinde yer alanlar: Kullanılmayan üretim kapasiteleri, Yüksek bir fiyat artışı, Yetersiz iktisadi büyüme, İşsizlik

Bir ekonomide bütçe açığı ve vergilemenin ekonomi üzerindeki etkisinin aynı olduğu görüşünü savunan yaklaşım Ricardian yaklaşımıdır.

Keynesyen maliye politikasının gelişmekte olan ülkelerde uygulanabilirliğini yitirebilmesinin nedeni Gözlemlenen ekonomik dalgalanmaların yapısının ve kaynağının farklı olmasıdır.

Genel bir harcama vergisi öneren ve gelir vergisinin böyle bir vergi ile ikame edilmesi halinde iktisadi büyümenin hızlandırılacağını ileri süren iktisatçı Kaldor’dur.

Ani amortisman, otofinansman olanağını en fazla artırır.

Gelişmekte olan bir ekonomide geleneksel yöntemlerin hakim olduğu tarım kesiminde gözlemlenen durumlar: Paralı değişimin azlığı, Düşük verimlilik, Hızlı nüfus artışı, Düşük gelir düzeyi

Ekonomide net bir yararın oluşmadığı, fakat bölgelerarası ve kişilerarası rant aktarımının ortaya çıktığı yarar tipi Parasal yarardır.

Ortalama oranın yüksek, marjinal oranın düşük uygulandığı dolaysız vergilerde Gelir etkisi, ikame etkisine ağır basarak faktör arzı artar.

Borç faiz ödemeleri, Türkiye’de 1990′lı yıllarda kamu transfer harcamalarının önemli bir miktarını oluşturmuştur.

Fonksiyonel gelir dağılımı, çeşitli üretim faktörlerinin üretime katılmaları karşılığında milli gelirden aldıkları payları gösterir.

Bölgesel dengesizlikleri ortadan kaldırmaya yönelik mali araçların etkisiz kalmasına yol açan en önemli faktör Olumsuz iktisadi ve sosyal koşullardır.

Bölgesel dengesizliği gidermeye yönelik olarak altyapı yatırımlarının getirdiği en önemli yarar Maliyet tasarrufu sağlamasıdır.

Bir ekonomide, üretim ve istihdam hacminin, toplam talebe bağlı olduğunu savunan iktisatçı Keynes’tir.

Bütçe açığı veya fazlası ölçüsünün maliye politikası işlemlerinin ekonomik etkilerini ölçmede sakıncalı olmasının nedeni Ekonomik faaliyet düzeyindeki değişiklikler tarafından etkilenmesidir.

Keynes’e göre, bir ekonomide üretim ve istihdam düzeyi Toplam talep düzeyine bağlıdır.

Gelir düzeyini artırmak için para arzının artırılması gerektiğini savunan yaklaşım Arz ekonomisi yaklaşımıdır.

Gider vergisi türlerinden Kişisel bir harcama vergisinin konjonktürel esnekliği en fazladır.

IMF kökenli istikrar programlarına yöneltilen eleştiriler:
Yapısal sorunlara gereken önemi göstermemesi
Gerçek gelirleri azaltması
Ekonomik büyümeye önem vermemesi
Gelir dağılımında eşitsizliklere neden olması

1980 öncesi dönemdeki ekonomik istikrarsızlığın nedenleri:
Tarımsal üretimin doğa koşullarına bağlı olması
Şehirleşmenin hızlı olması
Değişen talebe karşı üretim yapısının değişmemesi
Sanayi sektörünün dış piyasalarla rekabet edebilmeolanağının olmaması

Tüketim malları üzerine salınan dolaylı vergilerin tasarrufu artırmasının nedeni Tüketimi kısmasıdır.

Türkiye’de 5 yıllık kalkınma planlarının ilk üçünde özellikle, sanayi sektöründeki üretimin niteliğive üretim teknolojisi gibi konularda herhangi bir düzenleme bulunmamasının sonuçları:
İthal girdilere bağlı kalması, Teknolojik etkinliğin sağlanamaması, Üretimin yüksek maliyetle gerçekleşmesi, Sanayi sektörünün kendi kaynaklarını yaratamaması

Bir ekonomide vergilerin kişisel gelir dağılımı üzerindeki etkilerini gösteren yöntem Lorenz eğrisi yöntemidir.

Kış aylarında hava kirliliğini azaltmak için tek plakalı araçlarla, çift plakalı araçların trafiğe çıkışlarına farklı günlerde izin vermek İdari önleme bir örnektir.

Bölgesel dengesizlikleri ortadan kaldırmaya yönelik mali araçların etkisiz kalmasına yol açan en önemli faktör Olumsuz iktisadi ve sosyal koşullardır.

Bölgesel dengesizliği gidermeye yönelik olarak altyapı yatırımlarının getirdiği en önemli yarar Maliyet tasarrufu sağlamasıdır.

Y.Müh. Naim Uygun tarafından hazırlanmıştır.

Tarafsız maliye, klasik yaklaşımın savunduğu bir görüştür.

Bir ekonomide devletin önemli bir vergi azaltması programı yürütmesinin arzulanan mal ve hizmetleri üretmek açısından gerekli teşviki sağlayabileceğini ve böylece gerçek gelirde hızlı bir gelişme yaratacağını savunan yaklaşım Arz ekonomisi yaklaşımı’dır.

IS-LM analizine göre Vergilerde yapılan bir azalış IS eğrisini sağa doğru kaydırır.

Ekonomi eksik istihdamda dengede iken Merkez Bankasının Pm (para arzı) artırması karşısında Gelir artar , Yatırımlar artar , Tahvil fiyatları yükselir , LM eğrisi sağa kayar .

Enflasyonun sonuçları: Faiz oranları yükselir yatırımlar düşer Gelir dağılımı sabit gelirlerin lehine bozulur Kısa vadeli ve spekülatif yatırımları artırır Göstermelik tüketim artar ve tasarruflar azalır.

Transfer harcamaları Transfer geliri elde edenlerin marjinal tüketim eğilimi 1 olduğunda , cari ve yatırım harcamaları kadar gelir artırıcı etkiye sahip olur.

Stagflasyonla mücadelede alınacak önlemlerden biri Genişletici maliye politikası ile daraltıcı para politikasının optimal bileşimi oluşturulmalı ve uygulanmalıdır.

Büyük bütçe açıkları sonucunda ortaya çıkan olgular: Yüksek fiyat düzeyi Yüksek faiz Yüksek borç servisi Yüksek dış ticaret

Genel olarak gelişmekte olan bir ekonomiye özgü istikrarsızlık kaynakları: İhracat miktarında değişmeler Bütçe açıklarındaki değişmeler Uluslararası Ticaret hacmindeki değişiklikler Tarımsal üretimdeki değişmeler

Türkiye’de ocak 1980′de uygulanmaya başlanan ekonomik istikrar politikası önlemleri: İhracatın artması , Yüksek faiz oranları , Ücretlerin sınırlandırılması , Kamu harcamalarının azaltılması

Türkiye’de 5 Nisan 1994 kararlarının alınmasını gerektiren nedenler: Dövize olan talebin artması , İç borç faizlerinin artması , Dış ticaret açığının artması , Kamu açıklarının artması

Tasarruf eğilimi, ekonomik büyümenin temel öğelerinden biridir.

Gelişmekte olan bir ekonomide vergi kapasitesini belirleyen etkenler: Nüfus artış hızı , Bozuk gelir dağılımı , Fert başına düşen gelir düzeyi , vergi denetiminin etkinliği

Gelişmekte olan ülkelerde vergi yönetiminin zayıf olması Gümrük vergisini ön plana çıkarmaktadır.

Yüksek faiz oranı ile yatırımların getiri süresi arasındaki ilişki: Kısa sürede getiri sağlayan yatırımlar tercih edilir.

Gelişmekte olan ülkelerde özellikle artan oranlı vergilerin kullanıldığı durumda kamu ve özel yatırımların birbirine rakip olduğu iddia edilebilir. Bu mantık Kamu yatırımları , teşvik edici olduğunda genel verimlilik artışı sağlayacağı gerekçesi ile reddedilebir.

Kamu kesimi projeler değerlendirilirken dikkate alınanlar: Dışsal maliyetler , Doğrudan faydalar , Dolaylı Fayda , Doğrudan maliyetler

Gerçek gelir üzerinden alınan dolaysız vergilerin yol açabileceği en önemli sakınca Toplam birikim düzeyinin azalmasıdır.

Bir ekonomide gelişmenin ilk aşamalarında Gider vergisi ağırlıklı olarak uygulanır.

Ortalama vergi oranı yüksek , marjinal vergi oranı düşük olan bir vergi sisteminde Gelir etkisi en fazladır.

Dolaylı vergilerin özellikleri: Tüketim üzerine salınır , Malların fiyatını yükseltir , Uyarılmış yatırımları artırır , Tüketim harcamalarının azalmasına neden olur .

Türkiye’de 1980′li yıllarda uygulanan ekonomi politikası İhracatın artırılmasına bağlı bir kalkınma anlayışına dayanır.

Türkiyede 1970′lilerden sonra Türkiye’yi istikrarsızlığa iten ve 28 Ocak 1980 kararlarına sürükleyen unsurlar: Üretim niteliği ve üretim teknolojisinin geri kalması , Fiyatların hızla yükselmesi , İthal girdilere aşırı bağlı kalınması , Spekülatif faaliyetlere ağırlık verilmesi

1980′li yıllarda izlenen ekonomi politikasının uygulama sonuçları incelendiğinde İhracatın artırılması amacının öne çıktığı görülmektedir.

Devlet depresyonla mücadele etmek için bütçe açığı verir bunu borçlanmayla finanse etmek isterse konjonktür politikasına ters düşmemek için borçlanmanın Merkez Bankasından yapılması gerekir.

Vergilerin kişisel gelir dağılımı üzerindeki etkilerini gösteren yönteme Lorenz eğrisi yöntemi denir.

Gerçek gelir üzerine salınan dolaysız vergilerden vergi kaçırma kanallarının fazla olmasının sonuçları: Kamu kesimine aktarılan fonların az olması , Tasarruf kanallarının özel birimlerce verilmesi , Sermaye birikiminin özel sektörde oluşması , Vergilemede adalet ilkesinin sarsılması

Yeniden gelir dağılımı değiştirilmesi maliye politikasının temel amaçlarından biri değildir.

Yerel yönetimlerin kendi gelir kaynakları: Emlak vergisi , Bazı meslek vergileri , İşyeri kurma izin rüsumları , Hemşehrilik mükellefiyetleri

Ani amortismanın getirisi ilk yıllarda elde edilen yatırımları daha avantajlı hale getiren bir teşvik aracıdır.

Klasik yaklaşımın temel varsayımları: Her arzın kendi talebini yaratması , Bütün piyasalarda tam rekabetin geçerli olması , Ekonominin tam istihdamda olduğu , Miktar kuramının geçerli olması

Keynesyen Yaklaşıma göre Kamu harcamalarının arttırılması toplam talebi doğrudan doğruya ve kesinlikle artırır.

Post Keynesyen beklentilerin ekonomik davranışa hakim olduğunu ve bir ekonomide yatırımların temel belirleyicisi olduğunu savunur.

Philips Eğrisi analizi Tam istihdam – Fiyat istikrarı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla kullanılmaktadır.

Tam istihdam bütçe fazlasında bir değişikliğe yol açabilen öğeler: Vergi oranları , Kamu harcamaları , Fiyat düzeyi , Potansiyel gayrisafi milli hasıla

Maliye politikasının araçları: Kamu cari harcamaları , Kamu yatırım harcamaları , Katma Değer Vergisi hasılatı , Gelir vergisi oranı

Transfer harcamalarındaki değişikliklerin, milli gelir üzerinde aynı miktardaki reel harcamalara oranla daha az bir etkiye sahip olmasının temel nedeni Transfer harcamalarından yararlananların gelirlerinin bir kısmını tasarruf etmeleridir.

Kamu harcamalarında gerçekleştirilecek bir artış eşit düzeyde vergi artışı ile finanse edildiğinde milli gelir denge düzeyindeki değişme Kamu harcamasındaki artış kadar artar .

Keynesyen yaklaşıma göre yatırım talebi faiz esnekliği Sıfırdır.

Esnek döviz kurunun benimsendiği bir ekonomide fiyatlar genel seviyesinde meydana gelecek bir artıştan dolayı Ülke parasının değeri düşer, İhracat azalır, İthalat artar, Yurt dışına döviz çıkışı artar.

Yatırım talebi faiz esnekliğinin sonsuz kabul edildiği bir ekonomide Para arzı artışı yoluyla milli gelir arttırılabilir.

İhtiyari maliye politikası yönteminde önlemlerin fiilen uygulamaya konması ile ekonomik istikrarsızlığın giderilmesi arasındaki süre Etkilemeye ilişkin gecikmeye örnektir.

Gider vergileri içinde konjonktürel esnekliği en düşük olan vergi Özel tüketim vergisidir.

Kişisel gelir vergisinin konjonktürel esnekliğini arttıran etkenler: Artan oranlılık derecesinin kuvvetli olması , Verginin kaynaktan kesme usulü ile tahsil edilmesi , Vergi matrahnın konjonktürel gelişmeye hassas gelir türlerinden oluşması , Verginin tahsil süresinin kısa tutulması

Anti-enflasyonist politikaların gündeme geldiği dönemlerde en şiddetli darbeyi Yatırım harcamaları almaktadır.

Kamu cari harcamalarında yapılacak bir kısıntı aşağıdaki etkilerden hangisini ortaya çıkan etkiler: Önceden yapılmış kamu yatırım harcamalarının veriminin düşmesine yol açar. Personel ödemelerinde yapılan kısıntı sosyal adalet ilkesi ile çatışır. Uzun dönemde üretimde kalite kaybına yol açar. Toplam kamu harcamaları üzerindeki baskı azalır.

Anti-enflasyonist politika aracı olarak servet vergilerinin doğurabileceği en önemli sakınca Servet dağılımını bozmasıdır.

“Artan Kamu Harcamaları Hipotezi” iktisatçı Wagner tarafından ortaya atılmıştır.

Devlet tahvillerinin halka satılması durumunda Vadeleri içinde kişi ve kurumların portföyünde tutulması likiditeyi kısıcı etki en yüksektir.

Enflasyonda uzun vadeli borçların kısa vadeli borçlara tercih edilmesinin temel nedeni Likiditeyi daha fazla kısabilmeleridir.

Devlete borç verenlerin ileride bu borca ait faiz yükü geleceğinden dolayı tasarruf oranlarını arttıracaklarını söyleyen görüş Barro Hipotezidir.

Durgunluk dönemlerinde gelir vergisi otomatik istikrar sağlayıcı olarak Artan oranlı tarife yapısı ile etkili olur.

1930′lara gelininceye kadar kuram ve uygulamadaki hakim görüş tam istihdam ve fiyat istikrarının Otomatik olarak sağlanacağını savunmaktaydı.

B.Kitching’in 1971′de yapısal işsizlik ve enflasyonun bir arada görünmesi olayını açıkladığı yaklaşım Real Crowding Out Hipotezi

Keynesyen Yaklaşıma göre geçici bir vergi azalması toplam talep üzerinde ani ve önemli bir etki yaratarak milli gelirin yükselmesine neden olur.

Neo klasik yaklaşıma göre sermaye hareketlerinin de kapsandığı dışa açık küçük bir ekonomide bütçe açıkları Net ihracatın dışlanmasına neden olur.

İthal girdi fiyatlarının çok artması, gelişmekte olan ülkelerde karşılaşılan enflasyonun mali olmayan bir nedenidir.

Kalkınma ve azgelişmişlik, İkinci Dünya Savaşı sonrası dünyanın en çok ilgilendiği konuların başında gelmektedir. Dünyanın yaklaşık 3/4’ünü azgelişmiş diye tanımlanan ülkeler oluşturmaktadır. Kalkınmak, azgelişmişlikten kurtulmak bu toplumların tüm güçleriyle başarmak istedikleri bir savaşa benzemektedir.Kalkınma ekonomisi iktisat bilimi çerçevesinde yeni sayılabilecek bir dal olduğu için, kullandığı terminoloji konusunda da henüz tam bir fikir birliğine varılabilmiş değildir. Gerek büyüme, gelişme ve kalkınma gibi kavramların,gerekse gelişmekte olan, azgelişmiş, gelişmemiş, yoksul, geri kalmış gibi deyim ya da nitelemelerin kimilerinin açık ve tek anlamlı olarak tanımlanamadıkları bilinmektedir. Bir iktisatçının dediği gibi, bu kavramlardan hangisinin nerede kullanılacağı bir yandan kullananın, öte yandan da onu dinleyen ya da okuyanların duyarlılığına kalmıştır.Tanımlama dışında başka bir güçlük de azgelişmişliğin ölçülmesi ve bu konudaki uluslararası karşılaştırmaların yapılabilmesidir. Ölçümlemede, azgelişmişliğin tanımında kullanılan yaklaşımlardan hareket edilebilir. Esasen tek bir ölçütle ölçme işlemini yapmak sakıncalı olabilmektedir.Bu nedenle karmaşık bir sosyal-ekonomik olgu olan azgelişmişliği birden fazla kıstas kullanarak ölçmeye çalışmak, hatayı en alt düzeye indirecektir.Ne var ki, azgelişmişliğin ölçülmesinde hangi kıstas kullanılırsa kullanılsın,dünyada çizilecek azgelişmişlik haritası, -en azından uzunca bir süre- büyük ölçüde değişikliğe uğramayacak gibi görünmektedir.

*Azgelişmiş Ülkelerin Özellikleri

Azgelişmiş ülkelerin ekonomik ve yapısal özelliklerini, ilk olarak kişi başına düşük gelir, dengesiz gelir dağılımı, tüketim bileşiminde zorunlu ihtiyaçları gideren malların yüksek payı, tasarruf ve yatırımların düşüklüğü ile sermaye birikiminin yetersizliği gibi makroekonomik büyüklüklerden giderek gösterebiliriz.Bu başlık altındaki ikinci grup özellikler, bu ülkelerin tarım, sanayi ve hizmet kesimlerinin (sektörlerinin), gelişmiş ülkelerinkinden olan önemli farklarıyla ortaya konulabilir: Düşük verimlilikle çalışan tarım kesiminin nüfusta, istihdamda, milli hasılada ve nihayet ihracattaki önemli payı; sanayi kesiminin yeterince ve dengeli bir biçimde gelişememiş olması ve son olarak tarım kesiminin ittiği ve ancak sanayinin ememediği işsiz kitleyi de yapısında barındıran “aşırı” büyümüş hizmet kesimi.Ekonomik ve yapısal özelliklerin son ikisi, pazar yapısı ve ikili yapılarla ilgilidir. Bu ülkelerde mevcut pazar yapısının fiyatların serbestçe oluşmasına, etkin bir rekabetin işlemesine ve sonuç olarak kıt kaynakların etkin bir biçimde kullanılmasına olanak vermediği belirgin bir özelliktir. Öte yandan bu ülkeler ekonomik, sosyal, bölgesel ve teknolojik açılardan da ikili bir yapı sergilerler. İkilik olgusunun temelinde yapısal değişim sürecinin yattığı söylenebilir.Azgelişmiş ülkelerin demografik, sosyal, siyasal ve yönetsel özelliklerini de aşağıdaki gibi özetleyebiliriz: Bu ülkelerdeki yüksek nüfus artışı, gerek kısa gerek uzun dönemde ekonomik ve sosyoekonomik açıdan büyük olumsuzluklar doğuran temel bir özelliktir. Bu ülkelerde beslenme ve sağlık koşulları yetersiz; kentleşme ve barınma koşulları önemli ölçüde elverişsiz ve çarpıktır.Azgelişmiş ülkelerde toplumun geleneklerine çok sıkı bağlı olması, sosyal bütünleşmeyi engellerken modern tekniklerin kullanımını, özel girişimcilik yeteneğinin öne çıkmasını ve modern işletme organizasyonlarının kurulmasını önemli ölçüde engellemektedir.Azgelişmiş ülkelerde kadının toplumda geri planda kalması, geçim derdinden dolayı eğitim çağındaki çocukların çalıştırılması sıkça görülen durumlardır.Toplumdaki ekonomik ve sosyal dengenin en önemli unsuru olan orta sınıfın bu ülkelerde yeterince ortaya çıkamamış olması kalkınma üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır.Azgelişmiş ülkeler sadece okur-yazarlık açısından değil, genel ve teknik eğitim açısından da, gelişmiş ülkelere göre belirgin olumsuz göstergelere sahiptir.Son olarak siyasal ortamın halâ istikrara kavuşmamış olması, sosyal ve ekonomik olumsuzlukların siyasal düzene de yansıması ve aşırı bürokrasiye boğulmuş, yavaş ve aksak işleyen bir kamu yönetim mekanizması azgelişmiş ülkelerin tipik özelliklerindendir.

*Ekonomik Kalkınmanın Genel Analizi

Kalkınma kuramı, her şeyden önce milli gelirin zaman içinde nasıl artacağını, hangi faktörlerin milli gelir artışını belirlediğini ve bu artış hızının nedenlerini açıklamak zorundadır. Bu durum ise üretim fonksiyonu analizini gerektirir. Üretim fonksiyonuna, geleneksel üretim girdileri yanında teknolojik düzey ve sosyokültürel çevre koşullarını sokarak daha kapsamlı bir üretim fonksiyonu elde etmek olanaklıdır. Ancak bu geniş kapsamlı üretim fonksiyonunun bazı değişkenlerinin sayısallaştırılması oldukça güçtür.Üretim fonksiyonunun analizi bize üretimde kullanılan girdilerle (faktörler) bunların sağladığı çıktı (üretim) arasındaki teknik ilişkiyi verir. Bu ilişkilerden yola çıkarak girdi kullanım miktarındaki artışa ya da girdilerin verimliliklerindeki değişmelere bağlı olarak üretimdeki artış belirlenebilir.Gerek faktör kullanımındaki gerekse verimlilikteki artışlar bir dizi farklı değişkenlerin etkisi altındadır. Üretim fonksiyonu analizi çerçevesinde bu etkenler denklemler sistemine dönüştürülebilir. Bu sistemin matematiksel çözümü, bize ekonominin büyüme hızını verecektir.Dinamik bir süreç olan kalkınma dinamik bir analiz gerektirmektedir.Dinamik analizlerde başlangıç koşullarının saptanması gerekir. Başlangıç koşullarının zaman içinde göstereceği değişim bunları etkileyen yapısal parametrelere bağlıdır.Başlangıç koşulları ve yapısal parametreler bir ülke ekonomisinin geçireceği aşamaları ve yeni ekonomik ve fiziksel çevreye göstereceği uyumu hem kalite hem de kantite yönünden belirleyecektir.Ayrıca varolan talep yapısı da üretim yapısının belirlenmesinde önemli rol oynayacaktır.

*Azgelişmişliği Açıklayan Yaklaşımlar

Azgelişmişlik kuramları içinde ekonomik unsurlardan hareket eden Kısır Döngü ya da Yoksulluk Kısır Döngüsü önemli bir yer tutar. Nurkse’ün azgelişmiş ülkeler “yoksul oldukları için yoksuldurlar” ifadesiyle ün kazanan yoksulluk kısır döngüsünde -öbürlerinde de aynı biçimde belli bir faktörden başlayıp tekrar ona dönen ve dolayısıyla sistemin kendi içinde, gelişmeyi olanaksız kılan bir belirleyicilik vardır.Diğer bir yaklaşım olan Gelişme Aşamaları Kuramı’na göre, toplumlar tarihsel süreç içinde kalkınmalarını gerçekleştirirken belli başlı beş dönemden geçerler. Her bir dönemin kalkınmayı başlatan ve ülkelerin Kendini Besleyen Kalkınma Yoluna girmelerini sağlayan koşulları ve özellikleri

bulunmaktadır.Yapısalcı kuramlara göre ise, azgelişmişliğin temelinde, bu ülkelerin ekonomik, sosyal ve kurumsal yapılarında ortaya çıkan aksaklık ve bozuklar yatmaktadır.Bağımlılık yaklaşımının taraftarlarına göre, her ne kadar sömürgeci ülkeler kendi çıkarları doğrultusunda, azgelişmiş ekonomilerin ihracat kesimini ve kimi altyapı alanlarını kurup geliştirmiş iseler de, bu iyileştirmenin yararları sömüren ülkeye aktarılmıştır. Azgelişmiş ülkeler sanayileşmemiş ve geri kalmış ekonomiler olarak bırakılmışlardır.Azgelişmişlik olgusunun açıklanması amacıyla demografik unsurlardan hareket eden yaklaşım, bu ülkelerdeki hızlı nüfus artışı, yüksek bağımlılık oranları ve bunların doğurduğu sorunları temel almıştır. Sanayileşmiş ülkelerin hemen tümünün deneyimleri, sanayileşme ve gelişmenin nüfus üzerinde önemli etkiler yarattığını göstermektedir. Buna karşın ağır nüfus baskısının ve bunun doğurduğu sosyoekonomik sorunların,azgelişmiş ülkelerin çözmek zorunda oldukları temel sorunlardan olduğu

göz ardı edilemez.Kalkınma sadece ekonomik değil, en az onun kadar önemli sosyokültürel süreçleri de içerir. Sosyokültürel yaklaşımlardan ikilik görüşü, özellikle sosyal ikilik modeli, azgelişmiş ülkelerin biri yerli, öteki ithal iki sosyal sistemden oluştuğunu ileri sürer. Bu kuram, dayandığı kimi varsayımların tüm azgelişmiş ülkeler için geçerli olamayacağı ya da çok abartılı olduğu gerekçesiyle önemli eleştiriler almıştır.Azgelişmiş ülke insanının psikolojik-düşünsel yapısından kaynaklanan davranış biçimi de azgelişmişliğin açıklanmasında kullanılmaktadır. Buna göre, azgelişmiş ülke insanları gelişmiş ülkelerin 18. Yüzyıldan bu yana yaşadıkları akılcı-iktisadi davranış sistemine yabancı kalmışlardır. Bu arada azgelişmiş toplumlarda egemen olan sosyal değer yargıları ile dinsel inançların da gelişme üzerinde etkileri olduğu ileri sürülmüştür. Ancak bu iddiaların tek başına bir neden-sonuç ilişkisi yaratmış olacakları tartışmalıdır.Son olarak coğrafi-iklimsel yaklaşımlara baktığımızda, azgelişmişliği sadece doğal koşullarla açıklamaya çalışmanın pek yerinde olmayacağını hemen ifade etmeliyiz. Kaldı ki, kalkınmanın itici gücünün doğal koşulardan çok, insan kaynağıyla, eğitimle ve doğal olumsuzlukları ortadan kaldıran teknik bilgiyle daha yakından ilgili olduğu açıktır.

*İktisadi Kalkınma ve Sermaye Birikimi

Sermaye birikimi, kalkınmanın can damarı olarak görülür. Sermaye birikimi, yalnızca tasarruf ve benzeri yollarla beslenen sermaye arzı ile açıklanamaz. Arz yanında sermaye talebinin, özellikle azgelişmiş ülkelerde büyük bir önemi vardır.Bu arada, belirli bir kalkınma düzeyine varabilmek için ne kadar sermaye gerekeceği, daha teknik deyimle her yıl milli geliri belirli bir oranda artırmak için, bu gelirden ne kadarının tasarruf edilip yatırımlara dönüştürüleceği de önemlidir. Bu sorunun yanıtını basit fakat çok kullanışlı bir